-
វិបត្តិថាមពលសកល៖ តម្លៃប្រេងហក់ឡើងខ្លាំងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេល ២ ឆ្នាំ ខណៈច្រកសមុទ្រ Hormuz ជាប់គាំង
[ទីក្រុងឡុងដ៍] — ទីផ្សារថាមពលពិភពលោកកំពុងស្ថិតក្នុងភាពរង្គោះរង្គើយ៉ាងខ្លាំង ដោយតម្លៃប្រេងឆៅបានហក់ឡើងខ្ពស់បំផុតមិនធ្លាប់មានគិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២៤ មក។ ការកើនឡើងនេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីមានការវាយប្រហារតាមអាកាសលើអ៊ីរ៉ង់ និងការផ្អាកចរាចរណ៍នាវាដឹកប្រេងតាមច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលជាសរសៃឈាមសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់បំផុតរបស់ពិភពលោក។
១. សន្ទុះនៃតម្លៃប្រេងនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ
គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី ៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ តម្លៃប្រេងឆៅប្រភេទ Brent ដែលជាចំណុចដៅសកល បានហក់ឡើងលើសពី $៨៥ ក្នុងមួយបារ៉ែល (កើនឡើងប្រហែល ៧% ក្នុងរយៈពេលតែមួយថ្ងៃ)។ ចំណែកឯប្រេងឆៅរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក (WTI) ក៏បានហក់ឡើងដល់ជាង $៧៧ ក្នុងមួយបារ៉ែល ផងដែរ។ នេះគឺជាការកើនឡើងជាប់ៗគ្នា រយៈពេល ៣ ថ្ងៃមកហើយ ដែលជម្រុញដោយក្ដីបារម្ភពីការដាច់ចរន្តផ្គត់ផ្គង់ពីតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។
២. មូលហេតុចម្បងនៃការព្យាករណ៍អវិជ្ជមាន
-
ការជាប់គាំងនៅច្រកសមុទ្រ Hormuz៖ ច្រកសមុទ្រនេះដឹកជញ្ជូនប្រេងប្រហែល ២០% នៃតម្រូវការពិភពលោក។ ការដែលអ៊ីរ៉ង់គំរាមបិទផ្លូវទឹក និងការកើនឡើងនៃតម្លៃធានារ៉ាប់រងនាវា បានធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនជាច្រើនសម្រេចចិត្តផ្អាកដំណើរការ ឬបង្វែរទិសដៅ។
-
យុទ្ធសាស្ត្រ «Escort» របស់លោក Trump៖ ទោះបីជាការប្រកាសរបស់លោក Trump ក្នុងការបញ្ជូនកងនាវាការពារនាវាដឹកប្រេងបានជួយសម្រួលអារម្មណ៍ទីផ្សារខ្លះក៏ដោយ ប៉ុន្តែអ្នកវិភាគមើលឃើញថា នេះគឺជាសញ្ញានៃការត្រៀមលក្ខណៈសម្រាប់ជម្លោះរយៈពេលវែង ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងនៅតែរក្សាកម្រិតខ្ពស់។
-
ការខូចខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ៖ ការវាយប្រហាររបស់ IDF ទៅលើទីតាំងយោធា និងអាចរាលដាលដល់ទីតាំងថាមពលរបស់អ៊ីរ៉ង់ បានធ្វើឱ្យមានការបារម្ភថាការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងប្រហែល ១.៦ លានបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃរបស់អ៊ីរ៉ង់ នឹងត្រូវបាត់បង់ពីទីផ្សារទាំងស្រុង។
៣. ផលប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ី និងកម្ពុជា
តាមការប៉ាន់ស្មានពីស្ថាប័ន Goldman Sachs ប្រសិនបើតម្លៃប្រេងនៅតែបន្តស្ថិតក្នុងរង្វង់ $៨៥ ទៅ $១០០ នោះ៖
-
អតិផរណា៖ តំបន់អាស៊ីអាចនឹងប្រឈមនឹងការកើនឡើងនៃអតិផរណាប្រហែល ០.៧% បន្ថែមទៀត។
-
តម្លៃទំនិញ៖ តម្លៃដឹកជញ្ជូននឹងកើនឡើង ដែលនាំឱ្យទំនិញប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃឡើងថ្លៃតាមគ្នា។
-
តម្លៃប្រេងសាំងនៅតាមស្ថានីយ៖ អ្នកប្រើប្រាស់នឹងមានអារម្មណ៍ពីការប្រែប្រួលតម្លៃនៅតាមស្ថានីយសាំងក្នុងរយៈពេល ១ ទៅ ២ សប្តាហ៍ខាងមុខនេះ។
៤. ការព្យាករណ៍ទៅអនាគត
អ្នកជំនាញមកពី JPMorgan និង Barclays ព្រមានថា ប្រសិនបើច្រកសមុទ្រ Hormuz ត្រូវបានបិទទាំងស្រុងក្នុងរយៈពេលយូរ តម្លៃប្រេងអាចនឹងហក់ឡើងដល់ $១០០ ឬលើសពីនេះ ក្នុងពេលដ៏ខ្លី។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Trump បានធានាថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងប្រើប្រាស់ប្រេងបម្រុងយុទ្ធសាស្ត្រ (SPR) ដើម្បីទប់ទល់នឹងការឡើងថ្លៃនេះ។
-
-
កម្ពុជាពន្លឿនការសាងសង់រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេង និងឃ្លាំងស្តុក ដើម្បីធានាសន្តិសុខថាមពលត្រឹមឆ្នាំ២០២៩ ក្នុងបរិបទវិបត្តិសមុទ្រ Hormuz
ភ្នំពេញ – ខណៈដែលស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៅមជ្ឈិមបូព៌ាកាន់តែឡើងកម្ដៅ ជាពិសេសការរឹតបន្តឹងការធ្វើដំណើរតាមច្រកសមុទ្រ Hormuz ដោយសារជម្លោះរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបាននិងកំពុងដាក់ចេញនូវយុទ្ធសាស្ត្រពន្លឿនការអភិវឌ្ឍវិស័យប្រេងកាតក្នុងស្រុកឱ្យបានរួចរាល់នៅត្រឹមឆ្នាំ២០២៩។
ការឆ្លើយតបទៅនឹងវិបត្តិថាមពលសកល
ការបិទខ្ទប់ ឬរឹតបន្តឹងនៅច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលជាសរសៃឈាមដង្ហើមប្រេងដ៏សំខាន់របស់ពិភពលោក បានធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងមានភាពមិនប្រាកដប្រជា។ សម្រាប់កម្ពុជា ដែលជាប្រទេសពឹងផ្អែកស្ទើរតែទាំងស្រុងលើការនាំចូលប្រេងសម្រេចពីក្រៅប្រទេស ការមាន រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេង និង កន្លែងស្តុកប្រេងឆៅ ផ្ទាល់ខ្លួន គឺជាអាទិភាពខ្ពស់បំផុតដើម្បី៖
• កាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើការនាំចូល៖ កាត់បន្ថយសម្ពាធពីការឡើងថ្លៃដឹកជញ្ជូន និងតម្លៃប្រេងឆៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ។
• ធានាសន្តិសុខថាមពល៖ បង្កើតទុនបម្រុងប្រេងយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងគ្រាមានអាសន្ន ឬវិបត្តិសង្គ្រាម។
• ស្ថិរភាពតម្លៃសម្រាប់ SME៖ ជួយឱ្យអាជីវកម្មខ្នាតតូច និងមធ្យមនៅក្នុងស្រុក អាចព្យាករណ៍ថ្លៃដើមផលិតកម្មបានច្បាស់លាស់ជាងមុន។
ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រឆ្នាំ២០២៩
តាមប្រភពពីមន្ត្រីជំនាញ និងអ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ច ការដៅដៅឆ្នាំ២០២៩ គឺជាពេលវេលាដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការសម្រេចឱ្យបាននូវ៖
1. ការស្តារឡើងវិញនូវរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេង៖ ការជំរុញការវិនិយោគលើរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងដែលមានស្រាប់ និងការបង្កើតថ្មីដែលខកខានកន្លងមក។
2. ការពង្រីកសមត្ថភាពស្តុក៖ ការកសាងដេប៉ូស្តុកប្រេងខ្នាតធំនៅតាមតំបន់ឆ្នេរ ដើម្បីអាចទិញប្រេងឆៅមកទុកក្នុងបរិមាណច្រើននៅពេលតម្លៃចុះថោក។
3. ការរុករកប្រេងក្នុងប្លុកបាតសមុទ្រ៖ ការបន្តកិច្ចពិភាក្សា និងកិច្ចសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិ ដើម្បីទាញយកធនធានប្រេងដែលមានក្នុងដែនសមុទ្រកម្ពុជា។
មតិអ្នកជំនាញ៖ “ក្នុងស្ថានភាពដែលច្រកសមុទ្រ Hormuz ត្រូវបានរឹតបន្តឹង កម្ពុជាមិនអាចអង្គុយរង់ចាំសំណាងបានទេ។ ការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រេងកាតនៅពេលនេះ គឺជាខែលការពារសេដ្ឋកិច្ចជាតិពីការរង្គោះរង្គើនៃសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។”
សម្រាប់សហគ្រាសខ្នាតតូច និងមធ្យម (SME) ភាពជោគជ័យនៃគម្រោងឆ្នាំ២០២៩ នឹងក្លាយជាដំណឹងល្អបំផុត។ នៅពេលកម្ពុជាអាចចម្រាញ់ប្រេងបានដោយខ្លួនឯង ថ្លៃអគ្គិសនី និងថ្លៃដឹកជញ្ជូននឹងមានស្ថិរភាព ដែលជាកត្តាជំរុញឱ្យផលិតផលខ្មែរមានសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងខ្ពស់នៅលើទីផ្សារតំបន់។
SME ASIA នឹងបន្តតាមដានព័ត៌មាននេះយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ដើម្បីផ្តល់បច្ចុប្បន្នភាពដល់ម្ចាស់អាជីវកម្មទាំងអស់។
