[ខេត្តព្រះវិហារ] — ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានអន្តរជាតិមកពីស្ថាប័នព័ត៌មានដ៏ល្បីល្បាញ The New York Times បានធ្វើដំណើរចុះទៅដល់បរិវេណប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ដើម្បីប្រមូលព័ត៌មាន និងផ្ដិតយករូបភាពជាក់ស្ដែងអំពីស្ថានភាពបាក់បែកនៃតួប្រាសាទ បន្ទាប់ពីមានការវាយប្រហារដោយអាវុធធុនធ្ងន់ពីសំណាក់យោធាថៃកាលពីខែធ្នូកន្លងទៅ។

តាមសេចក្ដីរាយការណ៍ពីតំបន់ជួរមុខ បានឱ្យដឹងថា ការចុះមកដល់របស់អ្នកសារព័ត៌មានបរទេសនាពេលនេះ គឺក្នុងគោលបំណងបង្ហាញពិភពលោកឱ្យបានឃើញកាន់តែច្បាស់អំពីផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរទៅលើសម្បត្តិវប្បធម៌មនុស្សជាតិ ដែលត្រូវបានការពារដោយច្បាប់អន្តរជាតិ។ រូបភាពដែលត្រូវបានផ្ដិតយក រួមមានស្នាមបែកបាក់នៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទ ក្បូរក្បាច់ចម្លាក់ដែលរងការខូចខាត និងដាននៃការផ្ទុះគ្រាប់កាំភ្លើងធំដែលបានធ្លាក់ចំតួប្រាសាទបុរាណមួយនេះ។

មន្ត្រីអាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារបានបញ្ជាក់ថា ការខូចខាតដែលកើតឡើងកាលពីខែធ្នូ គឺជាការបាត់បង់ដ៏ធំធេងសម្រាប់បេតិកភណ្ឌខ្មែរ។ វត្តមានរបស់អ្នកកាសែត The New York Times ត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាសាក្សីដ៏សំខាន់ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយការពិតទៅកាន់សហគមន៍អន្តរជាតិ អំពីទង្វើរំលោភបំពាន និងការបំផ្លិចបំផ្លាញមកលើតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រដែលគ្មានទោសពៃរ៍។

យោធាកម្ពុជាដែលឈរជើងនៅតំបន់នោះ បានសម្របសម្រួល និងធានាសុវត្ថិភាពជូនក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាន ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចបំពេញភារកិច្ចបានយ៉ាងពេញលេញក្នុងការចងក្រងជាឯកសាររូបភាព និងវីដេអូ។ របាយការណ៍លម្អិតរបស់អ្នកសារព័ត៌មានអាមេរិកាំងនេះ រំពឹងថានឹងត្រូវចុះផ្សាយក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខ ដែលនឹងធ្វើឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍កាន់តែខ្លាំងពីសំណាក់អង្គការ UNESCO និងបណ្ដាប្រទេសនានាជុំវិញពិភពលោក។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ប្រាសាទព្រះវិហារត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ ហើយការវាយប្រហារណាមួយមកលើតំបន់នេះ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការរំលោភលើអនុសញ្ញាក្រុងឡាអេឆ្នាំ ១៩៥៤ ស្តីពីការការពារទ្រព្យសម្បត្តិវប្បធម៌ក្នុងករណីមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធ៕

ចិនរក្សាជំហរគាំទ្រអ៊ីរ៉ង់ត្រឹមផ្នែកឌីប្លូម៉ាទិក ប៉ុន្តែបដិសេធដាច់ខាតក្នុងការលូកដៃផ្នែកយោធា

[ភ្នំពេញ/អន្តរជាតិ] — ក្នុងបរិបទនៃភាពតានតឹងដែលកំពុងកើនឡើងនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ក្រុមអ្នកវិភាគអន្តរជាតិបានសង្កេតឃើញថា ប្រទេសចិនកំពុងអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រ «តុល្យភាពដ៏ប្រុងប្រយ័ត្ន» មួយក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។ ខណៈពេលដែលទីក្រុងប៉េកាំងបន្តផ្តល់ការគាំទ្រយ៉ាងរឹងមាំផ្នែកឌីប្លូម៉ាទិក មហាអំណាចអាស៊ីមួយនេះបានបង្ហាញជំហរយ៉ាងច្បាស់ក្នុងការជៀសវាងរាល់ការចូលរួមផ្នែកយោធា ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍យុទ្ធសាស្ត្រ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យភូមិសាស្ត្រនយោបាយ។

ការគាំទ្រផ្នែកឌីប្លូម៉ាទិក៖ ការរក្សាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ

យោងតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកជំនាញ ចិនចាត់ទុកអ៊ីរ៉ង់ជាដៃគូដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៅក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ជាពិសេសក្នុងក្របខណ្ឌនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការរយៈពេល ២៥ ឆ្នាំ។ ការគាំទ្រផ្នែកឌីប្លូម៉ាទិករបស់ចិន រួមមាន៖

• ការការពារលើឆាកអន្តរជាតិ៖ ចិនតែងតែប្រើប្រាស់សំឡេងរបស់ខ្លួនក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការដាក់ទណ្ឌកម្មឯកតោភាគីប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់។

• ស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច៖ ការបន្តទិញប្រេង និងការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ គឺជាយន្តការឌីប្លូម៉ាទិកសេដ្ឋកិច្ច ដែលជួយឱ្យអ៊ីរ៉ង់អាចឈរជើងបាន បើទោះជាស្ថិតក្រោមសម្ពាធពីបស្ចិមលោកក៏ដោយ។

ការចៀសវាងការប៉ះទង្គិចយោធា៖ យុទ្ធសាស្ត្រ «បត់បែន»

ទោះបីជាមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកវិភាគបានកត់សម្គាល់ថា ចិនបានកំណត់ព្រំដែនយ៉ាងច្បាស់លាស់ ចំពោះការចូលរួមក្នុងសកម្មភាពប្រដាប់អាវុធ៖

1. ការកាត់បន្ថយហានិភ័យ៖ ទីក្រុងប៉េកាំងយល់ច្បាស់ថា ការលូកដៃផ្នែកយោធាណាមួយក្នុងជម្លោះរបស់អ៊ីរ៉ង់ នឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងរបស់ខ្លួនជាមួយបណ្តាប្រទេសដទៃទៀត ដូចជា អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងអ៊ីស្រាអែល ក៏ដូចជាបង្កើនការប្រឈមមុខដាក់គ្នាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។

2. សេរីភាពនៃយុទ្ធសាស្ត្រ៖ ដោយមិនជាប់ជំពាក់ក្នុងសម្ព័ន្ធភាពយោធា ចិនរក្សាបាននូវភាពបត់បែនក្នុងការសម្របសម្រួលជម្លោះ និងអាចការពារផលប្រយោជន៍ពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួនបានយ៉ាងទូលំទូលាយ។

ទស្សនៈអ្នកជំនាញ

អ្នកជំនាញផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយបានសន្និដ្ឋានថា គោលនយោបាយរបស់ចិននៅពេលនេះ គឺផ្តល់ «ខែលការពារផ្នែកនយោបាយ» ឱ្យអ៊ីរ៉ង់ ប៉ុន្តែមិនផ្តល់ «ដាវសម្រាប់ចម្បាំង» ឡើយ។ ការធ្វើបែបនេះអនុញ្ញាតឱ្យចិនអាចបង្ហាញខ្លួនជា «មហាអំណាចប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ» ដែលនិយមការចរចា ជាជាងការប្រើប្រាស់កម្លាំងបាយ។