នគរបាលប្រទេសន័រវែសបានឱ្យដឹងថា ហេតុការណ៍ផ្ទុះដែលបានកើតឡើងពេញមួយយប់នៅស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងទីក្រុងអូស្លូ (Oslo) អាចជាអំពើភេរវកម្ម។

ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំរដ្ឋធានីរបស់ប្រទេសន័រវែសមួយនេះ បានរងការខូចខាតបន្តិចបន្តួចបន្ទាប់ពីមានការផ្ទុះឡើងនៅព្រឹកព្រលឹមថ្ងៃអាទិត្យ ប៉ុន្តែមិនមានអ្នករងរបួសនោះទេ។

លោក Frode Larsen ប្រធានអង្គភាពស៊ើបអង្កេតរួម នៃនគរបាល បានប្រាប់បណ្តាញផ្សព្វផ្សាយសាធារណៈ NRK ថា៖ «សម្មតិកម្មមួយក្នុងចំណោមសម្មតិកម្មផ្សេងៗ គឺវាអាចជាអំពើភេរវកម្ម ប៉ុន្តែយើងមិនទាន់សន្និដ្ឋានច្បាស់លាស់តែលើចំណុចនេះមួយនោះទេ»។

អាជ្ញាធរន័រវែសបញ្ជាក់ថា ពួកគេកំពុងទាក់ទងជាមួយអ្នកការទូតអាមេរិក ហើយការស៊ើបអង្កេតលើហេតុការណ៍នេះកំពុងដំណើរការ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបាននិយាយថា ពួកគេ «បានដឹងពីហេតុការណ៍នៅស្ថានទូតក្នុងទីក្រុងអូស្លូ» ហើយកំពុងធ្វើការអង្កេតដូចគ្នា។

សេចក្តីលម្អិតនៃហេតុការណ៍៖

• ពេលវេលា៖ ហេតុការណ៍នេះបានកើតឡើងនៅម៉ោងប្រហែល ០១:០០ ម៉ោងក្នុងស្រុក ថ្ងៃអាទិត្យ (ម៉ោង ០០:០០ GMT)។

• ទីតាំង៖ ការផ្ទុះបានកើតឡើងនៅត្រង់ ច្រកចូលសាធារណៈ នៃអាគារស្ថានទូត ក្នុងស្រុក Morgedalsvegen ដែលមានចម្ងាយប្រហែល ៧ គីឡូម៉ែត្រពីកណ្តាលទីក្រុង។

• ការខូចខាត៖ រូបភាពលើបណ្តាញសង្គមបានបង្ហាញឱ្យឃើញ អំបែងកញ្ចក់បែកខ្ចាត់ខ្ចាយលើទឹកកកនៅខាងក្រៅផ្នែកកុងស៊ុល ស្នាមប្រេះនៅលើទ្វារកញ្ចក់ និងស្នាមខ្លោចខ្មៅនៅលើការ៉ូ។

លោក Espen Barth Eide រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសន័រវែស បានចាត់ទុកព្រឹត្តិការណ៍នេះថាជាអ្វីដែល «មិនអាចទទួលយកបាន» ដោយលោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា «សន្តិសុខនៃបេសកកម្មការទូត គឺជាកិច្ចការដ៏សំខាន់បំផុតសម្រាប់យើង»។ លោកក៏បានទាក់ទងទៅកាន់លោក Eric Meyer មន្ត្រីកិច្ចការបណ្តោះអាសន្ននៃស្ថានទូតអាមេរិក ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនេះផងដែរ។

បច្ចុប្បន្ន នគរបាលកំពុងអំពាវនាវដល់សាធារណជនណាដែលបានឃើញ ឬឮអ្វីដែលមិនប្រក្រតីនៅជុំវិញតំបន់នោះ ឱ្យផ្តល់ព័ត៌មានដល់អាជ្ញាធរ។

គិតត្រឹមថ្ងៃទី៤ នៃប្រតិបត្តិការយោធារួមគ្នា ប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំ និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានផ្តល់ហេតុផលផ្សេងៗគ្នាក្នុងការបើកការវាយប្រហារលើអ៊ីរ៉ង់ ខណៈដែលស្ថានភាពនៅលើសមរភូមិកាន់តែរីកធំឡើងដល់បណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ឈូងសមុទ្រ។

១. ការផ្លាស់ប្តូរហេតុផលនៃការធ្វើសង្គ្រាម (Shifting Justifications)

រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ បានផ្ដល់ការពន្យល់ខុសៗគ្នាចំពោះការសម្រេចចិត្តវាយប្រហារ៖

• ការទប់ស្កាត់ការវាយប្រហារមុន (Pre-emptive Strike): រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលោក Marco Rubio បានលើកឡើងថា សហរដ្ឋអាមេរិកដឹងថាអ៊ីស្រាអែលនឹងវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ ដូច្នេះអាមេរិកត្រូវធ្វើសកម្មភាពមុន ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យដល់កងទ័ពខ្លួនពីការសងសឹករបស់អ៊ីរ៉ង់។

• ការគំរាមកំហែងមីស៊ីល៖ លោក ត្រាំ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា អ៊ីរ៉ង់ជិតមានលទ្ធភាពប្រើប្រាស់មីស៊ីលបាលីស្ទិកដែលអាចបាញ់ដល់ដីគោកសហរដ្ឋអាមេរិក។

• ការការពារខ្លួន៖ លោក ត្រាំ ក៏បានអះអាងដែរថា “អ៊ីរ៉ង់គ្រោងនឹងវាយប្រហារយើងមុន” ហើយលោកមិនចង់ឱ្យរឿងនោះកើតឡើងឡើយ ទើបសម្រេចចិត្ត “កាត់ដៃ” អ៊ីរ៉ង់មុនតែម្តង។

២. ស្ថានភាពនៅលើសមរភូមិ និងការបាត់បង់ជីវិត

• មេដឹកនាំកំពូលត្រូវបានសម្លាប់៖ អ្នកនាំពាក្យសេតវិមានបានបញ្ជាក់ថា មេដឹកនាំរបបអ៊ីរ៉ង់ជាន់ខ្ពស់ចំនួន ៤៩ រូប រួមទាំងមេដឹកនាំកំពូល Ali Khamenei ផងដែរ ត្រូវបានសម្លាប់ក្នុងការវាយប្រហារ។

• ការខូចខាតជនស៊ីវិល៖ មានរបាយការណ៍ដ៏រន្ធត់មួយអំពីការវាយប្រហារចំសាលាបឋមសិក្សាកុមារីនៅភាគខាងត្បូងអ៊ីរ៉ង់ ដែលបណ្តាលឱ្យមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ១៦៨ នាក់ ស្លាប់។

• ចំនួនអ្នកស្លាប់សរុប៖ ក្រុមសិទ្ធិមនុស្ស Hengaw បានប៉ាន់ប្រមាណថា ចំនួនអ្នកស្លាប់សរុបបានកើនឡើងដល់ជាង ១,៥០០ នាក់ (ក្នុងនោះមានជនស៊ីវិល ២០០ នាក់ និងកងកម្លាំងអ៊ីរ៉ង់ ១,៣០០ នាក់)។

៣. ការវាយបក និងផលប៉ះពាល់តំបន់

• ការសងសឹករបស់អ៊ីរ៉ង់៖ អ៊ីរ៉ង់បានបាញ់មីស៊ីល និងដ្រូនរាប់រយគ្រឿងសំដៅទៅអ៊ីស្រាអែល និងមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកក្នុងតំបន់។ ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំនៅទីក្រុងរីយ៉ាដ ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ក៏ត្រូវបានដ្រូនវាយប្រហារបណ្តាលឱ្យមានអគ្គិភ័យកើតឡើងផងដែរ។

• ច្រកសមុទ្រ Hormuz: អ៊ីរ៉ង់បានបញ្ឈប់ការនាំចេញប្រេង និងហ្គាសភាគច្រើនតាមច្រកសមុទ្រនេះ ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងពិភពលោកចាប់ផ្តើមឡើងថ្លៃ។

• ការរីកសាយភាយសង្គ្រាម៖ អ៊ីស្រាអែលបានបើកការវាយប្រហារបន្ថែមទៀតនៅក្នុងទីក្រុងបេរូត (លីបង់) ដើម្បីកម្ចាត់ក្រុមហេសប៊ូឡា ដែលគាំទ្រដោយអ៊ីរ៉ង់។

៤. ប្រតិកម្មអន្តរជាតិ

• ភាពតានតឹងជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្ត៖ លោក ត្រាំ បានសម្តែងការមិនពេញចិត្តចំពោះនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស Keir Starmer ដែលមិនបានចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការយោធានេះ។ លោកក៏បានព្រមានកាត់ផ្តាច់ការជួញដូរជាមួយអេស្ប៉ាញ បន្ទាប់ពីប្រទេសនេះបដិសេធមិនឱ្យអាមេរិកប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានទ័ព។

• ការរិះគន់ក្នុងស្រុក៖ សមាជិកសភាបក្សប្រជាធិបតេយ្យបានហៅសង្គ្រាមនេះថាជា “សង្គ្រាមខុសច្បាប់” ដែលមិនមានការអនុញ្ញាតពីសភា និងមិនមានគោលដៅច្បាស់លាស់។