You Might also like
-
ការអប់រំកូនៗអំពីលុយកាក់៖ តើគួរចាប់ផ្តើមនៅពេលណា និងដោយរបៀបណា?
ការអប់រំកូនៗអំពីបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ គឺជាកាដូដ៏មានតម្លៃបំផុតមួយដែលឪពុកម្តាយអាចផ្តល់ឱ្យពួកគេសម្រាប់ការរស់នៅនាពេលអនាគត។ ការយល់ដឹងពីតម្លៃនៃលុយកាក់មិនមែនមានន័យថាបង្រៀនកូនឱ្យក្លាយជាមនុស្សកំណាញ់ ឬលោភលន់នោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាការបណ្តុះទម្លាប់ «ម្ចាស់ការលើជីវិត»។
ខាងក្រោមនេះគឺជាមគ្គុទ្ទេសក៍ស្តីពី ពេលវេលា និងវិធីសាស្ត្រក្នុងការបង្រៀនកូនៗអំពីលុយកាក់៖
១. តើគួរចាប់ផ្តើមនៅពេលណា?
អ្នកអាចចាប់ផ្តើមបាននៅពេលដែលកូន ចាប់ផ្តើមចេះរាប់លេខ និងស្គាល់ថាអ្វីទៅជាការទិញដូរ (ជាទូទៅចន្លោះអាយុ ៣ ដល់ ៥ ឆ្នាំ)។
• ក្មេងតូច (៣-៥ ឆ្នាំ): រៀនស្គាល់រូបរាងក្រដាសប្រាក់ និងកាក់។
• ក្មេងបឋមសិក្សា (៦-១២ ឆ្នាំ): រៀនពីការសន្សំ និងការសម្រេចចិត្តទិញ។
• យុវវ័យ (១៣ ឆ្នាំឡើង): រៀនពីការរៀបចំកញ្ចប់ថវិកា ការរកចំណូល និងការវិនិយោគ។
២. របៀបបង្រៀនតាមដំណាក់កាលអាយុ
ក. វ័យកុមារ៖ ការមើលឃើញផ្ទាល់ភ្នែក
ក្មេងក្នុងវ័យនេះរៀនតាមរយៈការមើលឃើញ។
• ប្រើកែវសន្សំថ្លា៖ ជំនួសឱ្យកូនជ្រូកដីដែលមើលមិនឃើញខាងក្នុង ការប្រើកែវថ្លានឹងធ្វើឱ្យកូនមើលឃើញលុយកើនឡើងជាលំដាប់ ដែលជាកម្លាំងចិត្តឱ្យពួកគេចង់សន្សំ។
• បង្រៀនថា «លុយមានកំណត់»៖ នៅពេលទៅផ្សារ ប្រាប់ពួកគេថា យើងមិនអាចទិញគ្រប់យ៉ាងបានទេ យើងត្រូវជ្រើសរើសរបស់ដែលចាំបាច់បំផុត។
ខ. វ័យបឋមសិក្សា៖ ការបែងចែកប្រភេទលុយ
បង្រៀនកូនឱ្យស្គាល់ពីការប្រើប្រាស់លុយក្នុងគោលបំណងផ្សេងគ្នា ដោយប្រើរូបមន្ត «កែវ ៣»៖
1. កែវសន្សំ (Savings): សម្រាប់ទិញរបស់ធំៗនាពេលអនាគត (ដូចជា កង់ ឬតុក្កតាថ្លៃៗ)។
2. កែវចំណាយ (Spending): សម្រាប់ទិញរបស់របរប្រចាំថ្ងៃ ឬនំចំណី។
3. កែវចែករំលែក (Giving): សម្រាប់ធ្វើបុណ្យ ឬជួយមិត្តភក្តិដែលខ្វះខាត។
គ. វ័យយុវវ័យ៖ ការទទួលខុសត្រូវ និងផលវិបាក
ឱ្យលុយចាយប្រចាំសប្តាហ៍ ឬខែ៖ ឈប់ឱ្យលុយរាល់ថ្ងៃ ប៉ុន្តែឱ្យជាកញ្ចប់ធំសម្រាប់ប្រើពេញមួយសប្តាហ៍។ បើពួកគេចាយអស់មុនកំណត់ ពួកគេត្រូវរៀនទ្រាំ និងរង់ចាំដល់សប្តាហ៍ក្រោយ។
បង្រៀនពី «បំណុល»៖ ប្រសិនបើកូនចង់ខ្ចីលុយអ្នកទិញទូរស័ព្ទ អ្នកគួរឱ្យគេខ្ចី ប៉ុន្តែត្រូវមានកិច្ចសន្យាសងវិញច្បាស់លាស់ (អាចមានការប្រាក់តិចតួច) ដើម្បីឱ្យគេស្គាល់ពីទម្ងន់នៃបំណុល។
៣. មេរៀនសំខាន់ៗដែលឪពុកម្តាយគួរចងចាំ
ធ្វើជាគំរូដ៏ល្អ»៖ កូនៗនឹងសង្កេតមើលរបៀបដែលអ្នកចំណាយ។ បើអ្នកនិយាយថាត្រូវសន្សំ តែអ្នកទិញរបស់មិនចាំបាច់ពេញផ្ទះ កូននឹងមិនស្តាប់តាមឡើយ។
បង្រៀនពីភាពខុសគ្នារវាង «របស់ដែលចង់បាន» និង «របស់ដែលចាំបាច់»៖ អាហារ សម្លៀកបំពាក់ សាលារៀន គឺចាំបាច់។ ចំណែកឯតុក្កតាថ្មី ឬទូរស័ព្ទស៊េរីចុងក្រោយ គឺគ្រាន់តែជាការចង់បាន។
ឱ្យកូនសាកល្បងខុស៖ បើកូនយកលុយសន្សំទៅទិញរបស់លេងអន់ៗ ហើយវាបែកក្នុងរយៈពេល ២ ថ្ងៃ ទុកឱ្យគេខូចចិត្តចុះ។ បទពិសោធន៍នៃការខាតបង់ក្នុងវ័យក្មេង គឺជាមេរៀនដ៏ថោក ដើម្បីការពារកុំឱ្យគេខាតបង់ធំក្នុងវ័យចាស់។
ការអប់រំរឿងលុយកាក់ មិនមែនធ្វើឡើងតែមួយថ្ងៃនោះទេ វាគឺជាដំណើរការពេញមួយជីវិត។ ចូរចាប់ផ្តើមពីចំណុចតូចៗ ផ្តល់ឱកាសឱ្យកូនបានកាន់លុយ និងសម្រេចចិត្តដោយខ្លួនឯង។ នៅពេលកូនចេះគ្រប់គ្រងលុយ ពួកគេនឹងមានសេរីភាព និងភាពម្ចាស់ការលើជីវិតរបស់ពួកគេ។
Post Views: 173 -
ទម្លាប់អាក្រក់ប្រចាំថ្ងៃដែលអ្នកគួរចៀសវាង បើចង់មានសុខភាពល្អ និងអាយុយឺនយូរ
ក្នុងពិភពជំនួញដ៏មមាញឹក ការជោគជ័យមិនមែនវាស់វែងតែលើតួលេខនៃប្រាក់ចំណេញនោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏អាស្រ័យលើ “ទ្រព្យសម្បត្តិសុខភាព” របស់អ្នកផងដែរ។ មនុស្សជាច្រើនខិតខំរកលុយដើម្បីសេចក្តីសុខនៅថ្ងៃអនាគត តែបែរជាបំផ្លាញសុខភាពតាមរយៈទម្លាប់រស់នៅប្រចាំថ្ងៃដោយមិនដឹងខ្លួន។
ខាងក្រោមនេះគឺជាទម្លាប់អាក្រក់ៗដែលអ្នកគួរកែប្រែជាបន្ទាន់ ប្រសិនបើអ្នកចង់រស់នៅបានយូរ និងប្រកបដោយថាមពល៖
១. ការអង្គុយធ្វើការយូរពេក (Sedentary Lifestyle)
សម្រាប់សហគ្រិន ឬបុគ្គលិកការិយាល័យ ការអង្គុយមុខកុំព្យូទ័រលើសពី ៦ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ បង្កហានិភ័យខ្ពស់នៃជំងឺបេះដូង ទឹកនោមផ្អែម និងបញ្ហាសន្លាក់។
• ដំណោះស្រាយ៖ គួរក្រោកឈរ ឬដើរចេញពីកន្លែងអង្គុយរៀងរាល់ ៤៥ នាទីម្តង ដើម្បីឱ្យឈាមរត់បានស្រួល។
២. ការញ៉ាំអាហារកែច្នៃ និងភេសជ្ជៈផ្អែមខ្លាំង
អាហាររហ័ស (Fast Food) ឬអាហារដែលមានសារធាតុរក្សាទុកបានយូរ សម្បូរទៅដោយជាតិខ្លាញ់អាក្រក់ និងសូដ្យូម ដែលជាសត្រូវលាក់មុខនៃសរសៃឈាមបេះដូង។ រីឯជាតិស្ករលើសកម្រិត គឺជាដើមហេតុនៃភាពចាស់ជាងវ័យ និងការរលាកក្នុងរាងកាយ។
• ដំណោះស្រាយ៖ ជ្រើសរើសអាហារស្រស់ៗ បន្លែបៃតង និងកាត់បន្ថយការបន្ថែមស្ករក្នុងភេសជ្ជៈប្រចាំថ្ងៃ។
៣. ការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់ ឬគេងយប់ជ្រៅ
ការគេងតិចជាង ៦ ម៉ោងក្នុងមួយយប់ មិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យខួរក្បាលចុះខ្សោយ និងបាត់បង់ការផ្ដោតអារម្មណ៍លើការងារប៉ុណ្ណោះទេ តែវាក៏ធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធការពាររាងកាយចុះទន់ខ្សោយ និងប្រឈមនឹងជំងឺមហារីកមួយចំនួនផងដែរ។
• ដំណោះស្រាយ៖ កំណត់ពេលវេលាគេងឱ្យបានច្បាស់លាស់ (ចន្លោះពី ៧ ទៅ ៨ ម៉ោង) និងជៀសវាងការប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទមុនពេលចូលគេង។
៤. ការមើលរំលងបញ្ហាស្ត្រេស (Chronic Stress)
សម្ពាធការងារជារឿងដែលមិនអាចជៀសផុត ប៉ុន្តែការទុកឱ្យខ្លួនឯងស្ត្រេសរ៉ាំរ៉ៃ នឹងបញ្ចេញអរម៉ូន Cortisol ច្រើនពេក ដែលបង្កផលប៉ះពាល់ដល់រចនាសម្ព័ន្ធខួរក្បាល និងសម្ពាធឈាម។
• ដំណោះស្រាយ៖ រៀនធ្វើសមាធិ ហាត់ប្រាណ ឬចំណាយពេលខ្លះធ្វើកិច្ចការដែលអ្នកចូលចិត្តដើម្បីរំសាយភាពតានតឹង។
៥. ការសេពគ្រឿងស្រវឹង និងបារី
គ្មានអ្វីបំផ្លាញអាយុជីវិតលឿនជាងការជក់បារី និងការពិសារគ្រឿងស្រវឹងហួសកម្រិតនោះទេ។ វាជាមូលហេតុចម្បងនៃជំងឺសួត ថ្លើម និងការចុះខ្សោយនៃមុខងារសរីរាង្គខាងក្នុង។
សុខភាព គឺជាការវិនិយោគដ៏ល្អបំផុតដែលអ្នកអាចធ្វើបានសម្រាប់អាជីវកម្មរបស់អ្នក។”
គ្មាននរណាម្នាក់អាចដឹកនាំក្រុមហ៊ុនឱ្យជោគជ័យបានទេ បើគ្មានរាងកាយមាំមួន និងស្មារតីភ្លឺស្វាង។
ចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់តូចៗនៅថ្ងៃនេះ ដើម្បីអនាគតដ៏យូរអង្វែង និងពោរពេញដោយសុភមង្គល។
Post Views: 151 -
ការធ្វើការពីផ្ទះជាមួយជំងឺប្រកាំង៖ តិចនិកកាត់បន្ថយការឈឺក្បាលឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព
ការធ្វើការពីផ្ទះ (WFH) ផ្ដល់ភាពងាយស្រួលច្រើន ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកដែលមានជំងឺប្រកាំង វាក៏អាចជាបញ្ហាប្រឈមផងដែរ ប្រសិនបើមិនមានការរៀបចំឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ពន្លឺអេក្រង់ ឥរិយាបថអង្គុយ និងស្រ្តេស សុទ្ធតែជាកត្តាជំរុញឱ្យអាការៈប្រកាំងរើឡើង។
ខាងក្រោមនេះគឺជាវិធីសាស្រ្តសំខាន់ៗ ដើម្បីជួយអ្នកឱ្យធ្វើការបានយ៉ាងរលូន និងកាត់បន្ថយការឈឺក្បាល៖
១. រៀបចំបរិស្ថានការងារឱ្យមានផាសុកភាព- គ្រប់គ្រងពន្លឺ៖ ជៀសវាងពន្លឺដែលចាំងខ្លាំងពេកមកលើអេក្រង់កុំព្យូទ័រ។ អ្នកគួរប្រើពន្លឺធម្មជាតិ ឬប្រើអំពូលដែលមានពន្លឺទន់ (Warm light)។ ប្រសិនបើចាំបាច់ អាចប្រើមុខងារ “Night Light” នៅលើកុំព្យូទ័រដើម្បីកាត់បន្ថយពន្លឺពណ៌ខៀវ (Blue light)។
- ខ្យល់អាកាស និងសីតុណ្ហភាព៖ បន្ទប់ដែលហប់ ឬក្ដៅពេក អាចធ្វើឱ្យឈឺក្បាល។ គួររក្សាសីតុណ្ហភាពឱ្យល្មម និងមានខ្យល់ចេញចូលល្អ។
២. យកចិត្តទុកដាក់លើឥរិយាបថអង្គុយ
ការអង្គុយខុសទម្រង់ ដូចជាការឱនកខ្លាំង ឬកោងខ្នង អាចធ្វើឱ្យតានតឹងសាច់ដុំក និងស្មា ដែលជាមូលហេតុចម្បងបង្កឱ្យមានអាការៈប្រកាំង។ - រៀបចំកម្ពស់អេក្រង់ឱ្យត្រូវនឹងកម្រិតភ្នែក។
- ប្រើកៅអីដែលមានបង្អែកទ្រខ្នងបានល្អ។
៣. កំណត់ពេលវេលាសម្រាកឱ្យច្បាស់លាស់
កុំអង្គុយជាប់អេក្រង់យូរពេក។ អនុវត្តច្បាប់ ២០-២០-២០៖ រៀងរាល់ ២០ នាទី មើលទៅចម្ងាយ ២០ ហ្វីត (ប្រហែល ៦ ម៉ែត្រ) រយៈពេល ២០ វិនាទី ដើម្បីឱ្យភ្នែកបានសម្រាក។
៤. រក្សាទម្លាប់ញ៉ាំ និងគេងឱ្យទៀងទាត់
ទោះបីជាធ្វើការនៅផ្ទះ ក៏មិនគួររំលងអាហារពេលព្រឹក ឬពេលថ្ងៃត្រង់ដែរ។ ការចុះខ្សោយជាតិស្ករក្នុងឈាម និងការខ្សោះជាតិទឹក គឺជាសត្រូវនៃជំងឺប្រកាំង។ ត្រូវញ៉ាំទឹកឱ្យបានច្រើន និងចូលគេងឱ្យចំពេលកំណត់។
៥. ស្ដាប់សញ្ញាព្រមានរបស់រាងកាយ
ប្រសិនបើអ្នកចាប់ផ្ដើមមានអារម្មណ៍ថាស្រវាំងភ្នែក ឬឈឺខ្ទកៗនៅចិញ្ចើម៖ - សម្រាកពីអេក្រង់ភ្លាម។
- រកកន្លែងងងឹត និងស្ងាត់ដើម្បីសម្រាកភ្នែក ៥-១០ នាទី។
- ប្រើការស្អំត្រជាក់នៅត្រង់ក ឬថ្ងាស ដើម្បីបន្ធូរការឈឺចាប់។
សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន៖
ការធ្វើការពីផ្ទះមិនមែនជាឧបសគ្គសម្រាប់អ្នកជំងឺប្រកាំងនោះទេ ប្រសិនបើអ្នកចេះរៀបចំកាលវិភាគ និងបរិស្ថានជុំវិញខ្លួន។ ការការពារគឺប្រសើរជាងការព្យាបាល ដូច្នេះត្រូវយកចិត្តទុកដាក់លើសុខភាពផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្តរបស់អ្នកជានិច្ច។
ចេញផ្សាយដោយ៖ SME Asia
ប្រភពយោង៖ HealthlinePost Views: 154


