ការរៀបចំកញ្ចប់ថវិកាគ្រួសារ មិនមែនគ្រាន់តែជារឿងតួលេខនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា “ផែនទីបង្ហាញផ្លូវ” ទៅកាន់សន្តិភាពផ្លូវចិត្ត និងសុភមង្គលក្នុងផ្ទះ។ កាលណាគ្រួសារមួយមានតុល្យភាពហិរញ្ញវត្ថុ ជម្លោះដែលបង្កឡើងដោយសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចក៏ត្រូវបានកាត់បន្ថយដែរ។
ខាងក្រោមនេះគឺជាមគ្គុទ្ទេសក៍ក្នុងការបែងចែកចំណូល-ចំណាយ ដើម្បីជៀសផុតពីវិបត្តិ “ខ្វះមុខខ្វះក្រោយ”៖
១. ការយល់ដឹងពីស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុពិតប្រាកដ
មុននឹងចាប់ផ្តើមបែងចែក អ្នកត្រូវដឹងពី ចំណូលសុទ្ធ (លុយដែលចូលក្នុងដៃពិតប្រាកដ) និង ចំណាយចាំបាច់។ យកល្អគួរកត់ត្រារាល់ការចំណាយតូចធំរយៈពេល ១ខែពេញ ដើម្បីមើលថា តើលុយរបស់អ្នក “ហូរចេញ” ទៅតាមច្រកណាខ្លះ?
២. រូបមន្តមាស ៥០-៣០-២០ (50/30/20 Rule)
រូបមន្តនេះគឺជាគ្រឹះដ៏មានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់គ្រប់គ្រងកញ្ចប់ថវិកា៖

| តម្រូវការចាំបាច់ (Needs) | ៥០% | ថ្លៃផ្ទះ, ម្ហូបអាហារ, ទឹក-ភ្លើង, សាលារៀនកូន, និងថ្លៃធ្វើដំណើរ។

| ការចង់បាន (Wants) | ៣០% | ការដើរលេង, បរិភោគអាហារក្រៅផ្ទះ, ការកម្សាន្ត និងការទិញរបស់របរតាមចំណូលចិត្ត។

| ការសន្សំ និងបំណុល (Financial) | ២០% | ការសន្សំសម្រាប់ពេលអាសន្ន, ការវិនិយោគ ឬការសងបំណុលធនាគារ។

៣. យុទ្ធសាស្ត្រ “កាត់បន្ថយចំណាយដែលមិនចាំបាច់”
ដើម្បីកុំឱ្យជួបវិបត្តិខ្វះមុខខ្វះក្រោយ អ្នកគួរអនុវត្តវិធីសាស្ត្រទាំងនេះ៖
* បែងចែកកញ្ចប់លុយជាចំណែកៗ៖ ប្រើប្រាស់ App ធនាគារ ឬដាក់ក្នុងស្រោមសំបុត្រដាច់ដោយឡែកសម្រាប់ថ្លៃទឹកភ្លើង ថ្លៃម្ហូប និងលុយសន្សំ។
* ទិញទំនិញតាមបញ្ជី៖ ជៀសវាងការទិញរបស់តាមអារម្មណ៍ឆេវឆាវ (Impulse Buying)។
* កាត់បន្ថយ “ការចំណាយលាក់មុខ”៖ ដូចជាការចុះឈ្មោះប្រើប្រាស់សេវាកម្មឌីជីថលដែលមិនសូវប្រើ ឬការហូបកាហ្វេម៉ាកថ្លៃៗរាល់ថ្ងៃ។
៤. ការត្រៀមលក្ខណៈសម្រាប់ភាពអាសន្ន
សុភមង្គលគ្រួសារអាចរង្គោះរង្គើបាន ប្រសិនបើមានសមាជិកឈឺ ឬមានបញ្ហាបន្ទាន់ផ្សេងៗ។ អ្នកគួរមាន “កញ្ចប់ថវិកាបម្រុងអាសន្ន” ដែលស្មើនឹង ៣ ទៅ ៦ ខែនៃចំណាយប្រចាំខែរបស់អ្នក។ ការមានកញ្ចប់នេះ នឹងធ្វើឱ្យអ្នកមិនចាំបាច់ទៅចម្លងបុលគេនៅពេលមានគ្រាអាសន្ន។

ការរៀបចំកញ្ចប់ថវិកា មិនមែនមានន័យថាត្រូវរស់នៅដោយត្បិតត្បៀតពេក រហូតគ្មានក្តីសុខនោះទេ។ វាគឺជាការ “រស់នៅតាមលទ្ធភាព” និងការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់អនាគត។ កាលណាអ្នកគ្រប់គ្រងលុយបានល្អ លុយនឹងក្លាយជាអ្នកបម្រើដ៏ស្មោះត្រង់របស់អ្នក ប៉ុន្តែបើអ្នកមិនចេះគ្រប់គ្រងវាទេ វានឹងក្លាយជាចៅហ្វាយដ៏កាចសាហាវដែលបំបាក់សុភមង្គលគ្រួសារអ្នក។

ការធ្លាក់ក្នុងបំណុលប្រៀបដូចជាការជាប់ក្នុងភក់ជ្រាំ បើមិនមានបច្ចេកទេសដកខ្លួនទេ កាន់តែរើបំរះ កាន់តែលិចជ្រៅ។ ប៉ុន្តែ គ្មានបំណុលណាដែលដោះស្រាយមិនចេញនោះទេ ប្រសិនបើលោកអ្នកមានវិន័យ និង យុទ្ធសាស្រ្តត្រឹមត្រូវ។

ខាងក្រោមនេះគឺជាជំហានជាក់ស្តែង ដើម្បីជួយឱ្យគ្រួសាររបស់លោកអ្នករំដោះខ្លួនពីបំណុល និងឆ្ពោះទៅរកសេរីភាពហិរញ្ញវត្ថុ៖

១. ធ្វើបញ្ជីបំណុល និងការចំណាយ (ដឹងខ្លួនឯង)

មុននឹងរកវិធីសង លោកអ្នកត្រូវដឹងជាមុនថា តើខ្លួនឯងកំពុងឈរនៅចំណុចណា៖

• ចងក្រងបញ្ជីបំណុល៖ សរសេរឈ្មោះម្ចាស់បំណុល ចំនួនទឹកប្រាក់ជំពាក់សរុប និង អត្រាការប្រាក់ (នេះសំខាន់បំផុត)។

• តាមដានលំហូរលុយ៖ កត់ត្រារាល់ការចំណាយប្រចាំថ្ងៃក្នុងរយៈពេល ១ ខែ។ អ្នកនឹងឃើញថាមាន “លុយខ្ជះខ្ជាយ” ជាច្រើនដែលអាចកាត់បន្ថយបាន។

២. ជ្រើសរើសយុទ្ធសាស្រ្តសង (ជ្រើសរើសអាវុធ)

មានវិធីសាស្រ្តពេញនិយមចំនួន ២ ដែលអ្នកអាចជ្រើសរើសតាមស្ថានភាពជាក់ស្តែង៖

• វិធីសាស្ត្រ “បាល់ព្រិល” (Debt Snowball): សងបំណុលណាដែលមានចំនួនតិចជាងគេឱ្យអស់មុនគេ។ វាជួយផ្តល់កម្លាំងចិត្ត (Motivation) ឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ថាជោគជ័យ និងចង់បន្តទៅមុខទៀត។

• វិធីសាស្ត្រ “ទឹកជំនន់” (Debt Avalanche): សងបំណុលណាដែលមានអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ជាងគេមុនគេ។ វិធីនេះជួយឱ្យអ្នកចំណេញលុយបានច្រើន ព្រោះវាកាត់បន្ថយការបង់ការប្រាក់ទៅម្ចាស់បំណុល។

៣. អនុវត្តវិធានការ “រឹតបន្តឹងខ្សែក្រវាត់”

ដើម្បីមានលុយសងបំណុលឱ្យឆាប់ដាច់ លោកអ្នកត្រូវបង្កើនល្បឿននៃការបង់ប្រាក់៖

• កាត់បន្ថយការចំណាយមិនចាំបាច់៖ បញ្ឈប់ការហូបចុកខាងក្រៅដែលថ្លៃៗ ការទិញរបស់តាមអារម្មណ៍ ឬការដើរកម្សាន្តដែលហួសសមត្ថភាព។

• លក់សម្ភារៈមិនប្រើប្រាស់៖ របស់របរក្នុងផ្ទះដែលលែងប្រើ អាចប្រែក្លាយជាសាច់ប្រាក់ដើម្បីយកទៅបង់ផ្តាច់បំណុលខ្លះៗ។

• រកចំណូលបន្ថែម៖ ប្រើជំនាញដែលមានដើម្បីធ្វើការងារក្រៅម៉ោង ឬលក់ដូរតូចតាចតាមអនឡាញ។

៤. ចរចាជាមួយម្ចាស់បំណុល

កុំរត់គេចពីបញ្ហា! ប្រសិនបើអ្នកជួបការលំបាកខ្លាំងក្នុងការបង់៖

• ចូលទៅជួបធនាគារ ឬម្ចាស់បំណុល ដើម្បីស្នើសុំពន្យារពេល ឬ ស្នើសុំបញ្ចុះអត្រាការប្រាក់។ គ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុភាគច្រើនចូលចិត្តអតិថិជនដែលហ៊ានចូលមកដោះស្រាយ ជាជាងអតិថិជនដែលបាត់ដំណឹង។

៥. បង្កើតមូលនិធិសង្គ្រោះបន្ទាន់ខ្នាតតូច

ទោះបីជាកំពុងសងបំណុល ក៏អ្នកគួរមានប្រាក់បម្រុងប្រហែល $៥០០ ទៅ $១,០០០ ទុកក្នុងដៃដែរ។ វាការពារអ្នកកុំឱ្យទៅ “ខ្ចីលុយថ្មី” នៅពេលមានអាសន្នដូចជា ឈឺថ្កាត់ ឬឡានខូចជាដើម។

ដំបូន្មានសំខាន់៖ ការដោះស្រាយបំណុលមិនមែនជាការរត់ប្រណាំងឡើយ ប៉ុន្តែវាជាការដើរដោយភាពអត់ធ្មត់។ កុំដាក់សម្ពាធលើខ្លួនឯងខ្លាំងពេក រហូតដល់បាត់បង់សុភមង្គលក្នុងគ្រួសារ ប៉ុន្តែត្រូវតែម៉ឺងម៉ាត់ចំពោះគោលដៅ។