-
កម្ពុជាបង្វែរទិសដៅនាំចូលប្រេងពីសិង្ហបុរី និងម៉ាឡេស៊ី ខណៈវៀតណាម និងចិនរឹតបន្តឹងការផ្គត់ផ្គង់
ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជាកំពុងបង្កើនការនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈពីប្រទេសសិង្ហបុរី និងម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីបង្គ្រប់តម្រូវការក្នុងស្រុក បន្ទាប់ពីមានការកាត់បន្ថយការនាំចេញពីដៃគូធំៗគឺ វៀតណាម និងចិន ស្របពេលដែលវិបត្តិភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៅមជ្ឈិមបូព៌ាកំពុងញាំញីទីផ្សារថាមពលសកល។
យោងតាមប្រសាសន៍របស់លោកជំទាវ កែវ រតនៈ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ បានឱ្យដឹងថា ការសម្រេចចិត្តស្វែងរកប្រភពផ្គត់ផ្គង់ថ្មីនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការរឹតបន្តឹងការនាំចេញរបស់ប្រទេសវៀតណាម និងចិន ដែលបានផ្អាកការលក់ប្រេងចេញទៅក្រៅប្រទេសយ៉ាងហោចណាស់ដល់ដំណាច់ខែមីនានេះ ដើម្បីរក្សាសុវត្ថិភាពថាមពលក្នុងស្រុករបស់ពួកគេ។
ចំណុចសំខាន់ៗនៃស្ថានភាពប្រេងឥន្ធនៈ៖- ការផ្លាស់ប្តូរប្រភពនាំចូល៖ កម្ពុជាបានបង្កើនការនាំចូលប្រេងសាំង និងម៉ាស៊ូតពីសិង្ហបុរី និងម៉ាឡេស៊ី ចំនួន ២៥% ក្នុងរយៈពេល ១៨ ថ្ងៃដំបូងនៃខែមីនា បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។
- ផលប៉ះពាល់ពីជម្លោះសកល៖ សង្គ្រាមរវាងអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់ បានបណ្តាលឱ្យមានការរំខានដល់ផ្លូវនាវាចរណ៍តាមច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងសកលហក់ឡើងខ្ពស់។
- ស្ថានភាពស្ថានីយប្រេងក្នុងស្រុក៖ កាលពីសប្តាហ៍មុន ស្ថានីយប្រេងប្រមាណ ១ ភាគ ៣ ក្នុងចំណោម ៦,៣០០ កន្លែងទូទាំងប្រទេសបានបិទទ្វារបណ្តោះអាសន្ន ដោយសារភាពមិនច្បាស់លាស់នៃតម្លៃ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នស្ថានភាពបានធូរស្រាលវិញ ដោយមានត្រឹមតែ ៥.៧៧% ប៉ុណ្ណោះដែលនៅបិទ។
- ស្តុកបម្រុង៖ បច្ចុប្បន្នកម្ពុជាមានប្រេងបម្រុងដែលអាចប្រើប្រាស់បានប្រហែល ២១ ថ្ងៃ (តិចជាងមួយខែ) សម្រាប់តម្រូវការធម្មតា។
ការឆ្លើយតបរបស់រដ្ឋាភិបាល
លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រីបានបញ្ជាក់ថា ទោះបីជាកម្ពុជាមិនទាន់មានរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងក្នុងស្រុកក៏ដោយ ប៉ុន្តែតាមរយៈកិច្ចសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនធំៗដូចជា TotalEnergies និង Chevron កម្ពុជានៅតែអាចគ្រប់គ្រងការហូរចូលនៃប្រេងបានជាធម្មតា។ លើសពីនេះ រដ្ឋាភិបាលកំពុងជំរុញផែនការសាងសង់រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងផ្ទាល់ខ្លួនឱ្យបាននៅឆ្នាំ ២០២៩ ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើការនាំចូល។
ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មក៏បានចេញសេចក្តីណែនាំយ៉ាងតឹងរ៉ឹងដល់ម្ចាស់ស្ថានីយប្រេងទាំងអស់ ហាមឃាត់ការស្តុកទុកប្រេងដើម្បីដំឡើងថ្លៃ (ការធ្វើអាជីវកម្មលើសេចក្តីត្រូវការរបស់ពលរដ្ឋ) ដែលអាចនាំឱ្យមានការផាកពិន័យ ឬវិធានការច្បាប់។
-
វិបត្តិថាមពលសកល៖ តម្លៃប្រេងហក់ឡើងខ្លាំងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេល ២ ឆ្នាំ ខណៈច្រកសមុទ្រ Hormuz ជាប់គាំង
[ទីក្រុងឡុងដ៍] — ទីផ្សារថាមពលពិភពលោកកំពុងស្ថិតក្នុងភាពរង្គោះរង្គើយ៉ាងខ្លាំង ដោយតម្លៃប្រេងឆៅបានហក់ឡើងខ្ពស់បំផុតមិនធ្លាប់មានគិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២៤ មក។ ការកើនឡើងនេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីមានការវាយប្រហារតាមអាកាសលើអ៊ីរ៉ង់ និងការផ្អាកចរាចរណ៍នាវាដឹកប្រេងតាមច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលជាសរសៃឈាមសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់បំផុតរបស់ពិភពលោក។
១. សន្ទុះនៃតម្លៃប្រេងនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ
គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី ៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ តម្លៃប្រេងឆៅប្រភេទ Brent ដែលជាចំណុចដៅសកល បានហក់ឡើងលើសពី $៨៥ ក្នុងមួយបារ៉ែល (កើនឡើងប្រហែល ៧% ក្នុងរយៈពេលតែមួយថ្ងៃ)។ ចំណែកឯប្រេងឆៅរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក (WTI) ក៏បានហក់ឡើងដល់ជាង $៧៧ ក្នុងមួយបារ៉ែល ផងដែរ។ នេះគឺជាការកើនឡើងជាប់ៗគ្នា រយៈពេល ៣ ថ្ងៃមកហើយ ដែលជម្រុញដោយក្ដីបារម្ភពីការដាច់ចរន្តផ្គត់ផ្គង់ពីតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។
២. មូលហេតុចម្បងនៃការព្យាករណ៍អវិជ្ជមាន
-
ការជាប់គាំងនៅច្រកសមុទ្រ Hormuz៖ ច្រកសមុទ្រនេះដឹកជញ្ជូនប្រេងប្រហែល ២០% នៃតម្រូវការពិភពលោក។ ការដែលអ៊ីរ៉ង់គំរាមបិទផ្លូវទឹក និងការកើនឡើងនៃតម្លៃធានារ៉ាប់រងនាវា បានធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនជាច្រើនសម្រេចចិត្តផ្អាកដំណើរការ ឬបង្វែរទិសដៅ។
-
យុទ្ធសាស្ត្រ «Escort» របស់លោក Trump៖ ទោះបីជាការប្រកាសរបស់លោក Trump ក្នុងការបញ្ជូនកងនាវាការពារនាវាដឹកប្រេងបានជួយសម្រួលអារម្មណ៍ទីផ្សារខ្លះក៏ដោយ ប៉ុន្តែអ្នកវិភាគមើលឃើញថា នេះគឺជាសញ្ញានៃការត្រៀមលក្ខណៈសម្រាប់ជម្លោះរយៈពេលវែង ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងនៅតែរក្សាកម្រិតខ្ពស់។
-
ការខូចខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ៖ ការវាយប្រហាររបស់ IDF ទៅលើទីតាំងយោធា និងអាចរាលដាលដល់ទីតាំងថាមពលរបស់អ៊ីរ៉ង់ បានធ្វើឱ្យមានការបារម្ភថាការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងប្រហែល ១.៦ លានបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃរបស់អ៊ីរ៉ង់ នឹងត្រូវបាត់បង់ពីទីផ្សារទាំងស្រុង។
៣. ផលប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ី និងកម្ពុជា
តាមការប៉ាន់ស្មានពីស្ថាប័ន Goldman Sachs ប្រសិនបើតម្លៃប្រេងនៅតែបន្តស្ថិតក្នុងរង្វង់ $៨៥ ទៅ $១០០ នោះ៖
-
អតិផរណា៖ តំបន់អាស៊ីអាចនឹងប្រឈមនឹងការកើនឡើងនៃអតិផរណាប្រហែល ០.៧% បន្ថែមទៀត។
-
តម្លៃទំនិញ៖ តម្លៃដឹកជញ្ជូននឹងកើនឡើង ដែលនាំឱ្យទំនិញប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃឡើងថ្លៃតាមគ្នា។
-
តម្លៃប្រេងសាំងនៅតាមស្ថានីយ៖ អ្នកប្រើប្រាស់នឹងមានអារម្មណ៍ពីការប្រែប្រួលតម្លៃនៅតាមស្ថានីយសាំងក្នុងរយៈពេល ១ ទៅ ២ សប្តាហ៍ខាងមុខនេះ។
៤. ការព្យាករណ៍ទៅអនាគត
អ្នកជំនាញមកពី JPMorgan និង Barclays ព្រមានថា ប្រសិនបើច្រកសមុទ្រ Hormuz ត្រូវបានបិទទាំងស្រុងក្នុងរយៈពេលយូរ តម្លៃប្រេងអាចនឹងហក់ឡើងដល់ $១០០ ឬលើសពីនេះ ក្នុងពេលដ៏ខ្លី។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Trump បានធានាថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងប្រើប្រាស់ប្រេងបម្រុងយុទ្ធសាស្ត្រ (SPR) ដើម្បីទប់ទល់នឹងការឡើងថ្លៃនេះ។
-
