ស្ថានភាពនៅមជ្ឈិមបូព៌ាបានឈានដល់ចំណុចផ្ទុះអាវុធយ៉ាងខ្លាំងក្លា នៅថ្ងៃពុធ ទី៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល បានបើកការវាយប្រហារតាមអាកាសទ្រង់ទ្រាយធំទៅលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។

ការវាយប្រហារពីភាគីសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល

* ចំនួនគោលដៅ៖ បញ្ជាការដ្ឋានកណ្តាលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក (CENTCOM) បានបញ្ជាក់ថា គោលដៅជិត ២,០០០ កន្លែង នៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានកម្ទេច។ ការវាយប្រហារនេះផ្តោតសំខាន់លើប្រព័ន្ធមីស៊ីលបាលីស្ទិក និងមូលដ្ឋានយោធាផ្សេងៗ។

* ទំហំនៃប្រតិបត្តិការ៖ លោកឧត្តមនាវីឯក Brad Cooper បានពិពណ៌នាថា នេះគឺជាការប្រមូលផ្តុំកម្លាំងយោធាអាមេរិកដ៏ធំបំផុតក្នុងមួយជំនាន់ ដែលមានទំហំធំជាងយុទ្ធនាការ “Shock and Awe” កាលពីឆ្នាំ ២០០៣ នៅអ៊ីរ៉ាក់ទៅទៀត។

* ជំហររបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកបានប្រកាសថា វាក្នុងពេល “យឺតពេលហើយ” សម្រាប់ការចរចា ហើយលោកបានបញ្ជាឱ្យកងទ័ពជើងទឹកត្រៀមខ្លួនការពារនាវាដឹកប្រេងនៅច្រកសមុទ្រ Hormuz។

ការវាយបកពីភាគីអ៊ីរ៉ង់

អ៊ីរ៉ង់បានឆ្លើយតបវិញតាមរយៈការបាញ់មីស៊ីល និងដ្រូនជាបន្តបន្ទាប់៖

* គោលដៅវាយប្រហារ៖ អ៊ីរ៉ង់បានបាញ់មីស៊ីលសំដៅទៅលើប្រទេសអ៊ីស្រាអែល និងបានប្រើដ្រូនវាយប្រហារនៅជិតស្ថានកុងស៊ុលអាមេរិកក្នុងទីក្រុង ឌូបៃ និងមូលដ្ឋានទ័ពអាកាស Al-Udeid ក្នុងប្រទេសកាតា។

* ការគំរាមកំហែងសេដ្ឋកិច្ច៖ មេទ័ពឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីរ៉ង់បានព្រមានថា បើអាមេរិកបន្តវាយប្រហារមជ្ឈមណ្ឌលសំខាន់ៗរបស់ខ្លួន អ៊ីរ៉ង់នឹងវាយកម្ទេចរាល់មជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចទាំងអស់នៅក្នុងតំបន់។

ផលប៉ះពាល់ និងការបាត់បង់

* ជនរងគ្រោះ៖ យោងតាមកាកបាទក្រហមអ៊ីរ៉ង់ ការវាយប្រហារបានសម្លាប់មនុស្សចំនួន ៧៨៧ នាក់ នៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។ ចំណែកនៅអ៊ីស្រាអែល មានរបាយការណ៍ថាមានស្ត្រីម្នាក់រងរបួសស្រាលនៅទីក្រុង Tel Aviv។

* សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក៖ តម្លៃថាមពល (ប្រេង) ពិភពលោកកំពុងហក់ឡើងខ្ពស់ ដោយសារក្តីបារម្ភពីការបិទច្រកសមុទ្រដឹកជញ្ជូនប្រេងដ៏សំខាន់។

[ប៉េកាំង]៖ ក្រសួងការបរទេសចិនបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ផ្លូវការមួយ កាលពីថ្ងៃទី១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយបង្ហាញពីជំហររឹងមាំ និងការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់ពីមានរបាយការណ៍បញ្ជាក់ថា មេដឹកនាំកំពូលរបស់អ៊ីរ៉ង់ អាយ៉ាតូឡោះ អាលី ខាមេនី (Ayatollah Ali Khamenei) ត្រូវបានសម្លាប់នៅក្នុងការវាយប្រហារតាមអាកាសដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល។

ខ្លឹមសារសំខាន់នៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន បានឆ្លើយតបទៅនឹងសំណួររបស់អ្នកសារព័ត៌មានជុំវិញព្រឹត្តិការណ៍នេះ ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើចំណុចសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖

* ការរំលោភបំពានអធិបតេយ្យភាព៖ ប្រទេសចិនចាត់ទុកថា ការវាយប្រហារ និងការសម្លាប់មេដឹកនាំកំពូលរបស់អ៊ីរ៉ង់ គឺជាការរំលោភបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើអធិបតេយ្យភាព និងសន្តិសុខរបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។

* ការបំពានច្បាប់អន្តរជាតិ៖ សកម្មភាពនេះបានជាន់ឈ្លីលើគោលបំណង និងគោលការណ៍នៃធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏ដូចជាបទដ្ឋានគ្រឹះនៃទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ។

* ការថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងក្លា៖ រដ្ឋាភិបាលចិនប្រកាសជំហរ “ប្រឆាំងយ៉ាងដាច់អហង្ការ និងថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងក្លា” ចំពោះការវាយប្រហារនេះ។

ការអំពាវនាវឱ្យមានសន្តិភាព

ក្រសួងការបរទេសចិនបានជំរុញឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់៖

* បញ្ឈប់រាល់សកម្មភាពយោធាជាបន្ទាន់។

* ជៀសវាងការធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍កាន់តែតានតឹងឡើង។

* រួមគ្នាថែរក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ក៏ដូចជាពិភពលោកទាំងមូល។

តាមរយៈកិច្ចសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ី លោក Wang Yi រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន ក៏បានលើកឡើងផងដែរថា ការសម្លាប់មេដឹកនាំនៃរដ្ឋអធិបតេយ្យ និងការជំរុញឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូររបប គឺជាសកម្មភាពដែលមិនអាចទទួលយកបានឡើយនៅក្នុងសង្គមអន្តរជាតិទំនើប។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានកើតឡើងចំពេលដែលតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាកំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពផុយស្រួយបំផុត ដែលអាចនាំឱ្យមានការឆ្លើយតបផ្នែកយោធាកាន់តែខ្លាំងក្លាពីសំណាក់ភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៀត។