ការយល់ដឹងពីសុខភាពបេះដូងគឺជារឿងសំខាន់បំផុត ប៉ុន្តែអ្វីដែលមនុស្សភាគច្រើនមិនបានដឹងនោះគឺថា រោគសញ្ញានៃជំងឺបេះដូងរវាងបុរស និងស្ត្រី គឺមានលក្ខណៈខុសគ្នាដាច់ស្រឡះ។ ការយល់ច្រឡំថាអ្នកគ្រប់គ្នាមានរោគសញ្ញាដូចគ្នា អាចធ្វើឱ្យយើងធ្វេសប្រហែស និងគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត។

ខាងក្រោមនេះគឺជាការបកស្រាយលម្អិតអំពីសញ្ញាព្រមានខុសៗគ្នា រវាងបុរស និងស្ត្រី៖

១. រោគសញ្ញាចំពោះបុរស (សញ្ញាបែបប្រពៃណី)

សម្រាប់បុរស រោគសញ្ញាភាគច្រើនគឺស្តែងចេញមកយ៉ាងច្បាស់ៗ និងខ្លាំងៗ ដែលយើងចំណាំហៅថា “សញ្ញាបែបហូលីវូដ”៖

• ឈឺទ្រូងខ្លាំង (Chest Pain): មានអារម្មណ៍ថាដូចមានអ្វីមកសង្កត់ពីលើទ្រូងយ៉ាងធ្ងន់ ឬណែនក្នុងទ្រូងខ្លាំង។

• ឈឺរាលដាលដល់ដៃឆ្វេង: ការឈឺចាប់ដែលចាប់ផ្តើមពីទ្រូង រួចរាលដាលទៅស្មា និងចុះទៅដៃខាងឆ្វេង។

• ដង្ហើមខ្លី: មានអារម្មណ៍ថប់ដង្ហើម ទោះបីជាមិនបានធ្វើការធ្ងន់ក៏ដោយ។

• បែកញើសត្រជាក់: ស្រាប់តែបែកញើសជោកខ្លួន ទោះបីនៅក្នុងម៉ាស៊ីនត្រជាក់ក៏ដោយ។

២. រោគសញ្ញាចំពោះស្ត្រី (សញ្ញាដែលងាយនឹងមើលរំលង)

ស្ត្រីច្រើនតែមិនសូវមានអាការៈឈឺទ្រូងខ្លាំងដូចបុរសទេ ប៉ុន្តែពួកគេស្តែងចេញតាមរយៈរោគសញ្ញាផ្សេងៗដែលមើលទៅដូចជាជំងឺទូទៅ៖

• អស់កម្លាំងខ្លាំងខុសធម្មតា: មានអារម្មណ៍ថាអស់កម្លាំងខ្លាំង សូម្បីតែធ្វើកិច្ចការផ្ទះបន្តិចបន្តួច ឬទើបតែភ្ញាក់ពីគេង (សញ្ញានេះអាចកើតឡើងច្រើនថ្ងៃមុនពេលឈឺបេះដូងពិតប្រាកដ)។

• ឈឺថ្គាម ខ្នង ឬក: ជាជាងការឈឺទ្រូង ស្ត្រីច្រើនតែមានអារម្មណ៍ឈឺចាប់នៅផ្នែកខាងលើនៃរាងកាយ។

• ចង្អោរ ឬភើអណ្តែត: ស្ត្រីជាច្រើនច្រឡំអាការៈនេះទៅនឹងជំងឺក្រពះ ឬពុលចំណីអាហារ។

• អារម្មណ៍ថប់បារម្ភ: មានអារម្មណ៍ភ័យខ្លាច ឬមួរម៉ៅខុសធម្មតា រួមជាមួយការដកដង្ហើមមិនដល់គ្នា។

៣. មូលហេតុនៃភាពខុសគ្នា

តើហេតុអ្វីបានជាមានភាពខុសគ្នាខ្លាំងបែបនេះ?

1. សរសៃឈាម: បុរសច្រើនតែមានការស្ទះនៅក្នុងសរសៃឈាមអាកទែរធំៗ (Macrovascular)។ រីឯស្ត្រី ច្រើនតែមានបញ្ហានៅក្នុងសរសៃឈាមតូចៗដែលបែកខ្នែង (Microvascular)។

2. អ័រម៉ូន: អ័រម៉ូនអេស្ត្រូសែន (Estrogen) ជួយការពារបេះដូងស្ត្រីបានមួយកម្រិត ប៉ុន្តែក្រោយពេលអស់រដូវ ហានិភ័យរបស់ស្ត្រីនឹងកើនឡើងស្មើនឹងបុរស។

៤. វិធីការពារ និងការត្រៀមខ្លួន

មិនថាអ្នកជាបុរស ឬស្ត្រី ការការពារគឺប្រសើរជាងការព្យាបាល៖

• កុំរង់ចាំ: ប្រសិនបើអ្នកមានអារម្មណ៍ថា “មានអ្វីមួយមិនស្រួល” ក្នុងខ្លួនលើសពី ១៥ នាទី សូមប្រញាប់ទៅមន្ទីរពេទ្យភ្លាម។

• ពិនិត្យសុខភាព: តាមដានសម្ពាធឈាម កម្រិតកូឡេស្តេរ៉ុល និងជាតិស្ករឱ្យបានទៀងទាត់។

• របៀបរស់នៅ: បរិភោគអាហារសុខភាព ហាត់ប្រាណឱ្យបានយ៉ាងហោចណាស់ ១៥០ នាទីក្នុងមួយសប្តាហ៍ និងកាត់បន្ថយស្ត្រេស។

ចំណាំ: “ពេលវេលាគឺជាសាច់ដុំបេះដូង”។ កាលណាអ្នកស្គាល់សញ្ញាព្រមានបានលឿន និងទៅដល់មន្ទីរពេទ្យទាន់ពេល ឱកាសនៃការសង្គ្រោះបេះដូងរបស់អ្នកឱ្យត្រឡប់មកដូចដើមវិញគឺមានកាន់តែខ្ពស់។

ការរស់នៅឱ្យបានយូរអង្វែង ប្រកបដោយសុខភាពល្អ និងមានគុណភាពជីវិតខ្ពស់ មិនមែនជារឿងចៃដន្យឡើយ ប៉ុន្តែវាជាលទ្ធផលនៃការសន្សំទម្លាប់ល្អៗប្រចាំថ្ងៃ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាគោលការណ៍សំខាន់ៗ ដើម្បីជួយឱ្យអ្នកមានសុខភាពមាំមួន និងអាយុយឺនយូរ៖
១. របបអាហារតុល្យភាព (Eating for Longevity)
អាហារគឺជាថ្នាំព្យាបាលដ៏ពូកែបំផុត ប្រសិនបើអ្នកចេះប្រើប្រាស់វា៖
* កាត់បន្ថយស្ករ និងអំបិល៖ ការបរិភោគផ្អែមខ្លាំងបង្កើនហានិភ័យជំងឺទឹកនោមផ្អែម ចំណែកប្រៃខ្លាំងធ្វើឱ្យលើសឈាម។
* បង្កើនបន្លែ និងផ្លែឈើ៖ ផ្តល់ជាតិសរសៃ (Fiber) និងសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដែលជួយការពារកោសិកា។
* ជ្រើសរើសខ្លាញ់ល្អ៖ ញ៉ាំត្រី គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងប្រេងអូលីវ ជំនួសឱ្យខ្លាញ់សត្វ ឬអាហារបំពង។
* កុំញ៉ាំឆ្អែតពេក៖ ទម្លាប់ញ៉ាំត្រឹម ៨០% នៃក្រពះ ជួយឱ្យប្រព័ន្ធរំលាយអាហារធ្វើការបានល្អ និងមិនងាយឡើងទម្ងន់។
២. សកម្មភាពរាងកាយ និងការហាត់ប្រាណ
រាងកាយដែលមិនមានចលនា ប្រៀបដូចជាម៉ាស៊ីនដែលទុកឱ្យច្រេះស៊ី៖
* ហាត់ប្រាណឱ្យបានទៀងទាត់៖ យ៉ាងហោចណាស់ ៣០ នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ (ដើរលឿន រត់ ឬហែលទឹក)។
* ពង្រឹងសាច់ដុំ៖ នៅពេលអាយុច្រើន សាច់ដុំនឹងថយចុះ ដូច្នេះការហាត់លើកទម្ងន់ស្រាលៗជួយឱ្យឆ្អឹងរឹងមាំ និងរក្សាលំនឹងរាងកាយ។
* កាត់បន្ថយការអង្គុយយូរ៖ ប្រសិនបើអ្នកធ្វើការការិយាល័យ គួរក្រោកឈរ ឬដើរចេញក្រៅរៀងរាល់មួយម៉ោងម្តង។
៣. សុខភាពផ្លូវចិត្ត និងការសម្រាក
សុខភាពផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្តមានទំនាក់ទំនងគ្នាដែលមិនអាចកាត់ផ្តាច់បាន៖
* គេងឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់៖ មនុស្សពេញវ័យត្រូវការគេងពី ៧ ទៅ ៩ ម៉ោង ដើម្បីឱ្យរាងកាយជួសជុលផ្នែកដែលខូចខាត។
* គ្រប់គ្រងស្ត្រេស៖ ការធ្វើសមាធិ ហាត់យូហ្គា ឬការចំណាយពេលជាមួយធម្មជាតិ ជួយកាត់បន្ថយជាតិពុលក្នុងអារម្មណ៍។
* រក្សាទំនាក់ទំនងសង្គម៖ ការមានមិត្តភក្តិល្អ និងគ្រួសារដែលកក់ក្តៅ គឺជាថ្នាំទិព្វជួយឱ្យខួរក្បាលមិនងាយចុះខ្សោយ និងការពារជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត។
៤. ចៀសវាងទម្លាប់បំផ្លាញសុខភាព
* ឈប់ជក់បារី៖ វាជាមូលហេតុចម្បងនៃជំងឺមហារីកសួត និងជំងឺបេះដូង។
* កម្រិតគ្រឿងស្រវឹង៖ ការផឹកច្រើនហួសប្រមាណបំផ្លាញថ្លើម និងប្រព័ន្ធប្រសាទ។
* ពិនិត្យសុខភាពជាប្រចាំ៖ ការរកឃើញជំងឺនៅដំណាក់កាលដំបូង ធ្វើឱ្យការព្យាបាលមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។
៥. រូបមន្តគណនាសន្ទស្សន៍ម៉ាសរាងកាយ (BMI)
ដើម្បីដឹងថាទម្ងន់របស់អ្នកសមស្របនឹងកម្ពស់ដែរឬទេ អ្នកអាចប្រើរូបមន្តខាងក្រោម៖

ចំណាំ៖ ប្រសិនបើ BMI របស់អ្នកស្ថិតនៅចន្លោះ 18.5 – 24.9 នោះមានន័យថាអ្នកមានទម្ងន់ស្តង់ដារដែលល្អសម្រាប់សុខភាព។

ការរស់នៅប្រកបដោយគុណភាព មិនមែនមានន័យថាត្រូវធ្វើអ្វីគ្រប់យ៉ាងឱ្យល្អឥតខ្ចោះក្នុងថ្ងៃនេះទេ ប៉ុន្តែគឺការធ្វើរឿងតូចៗដែលល្អឱ្យបានជាប់លាប់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។