-
កម្ពុជាចោទប្រកាន់ថៃពីបទរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស នៅឯក្រុមប្រឹក្សាអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុងទីក្រុងហ្សឺណែវ
ទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វីស – លោក គេអូ រ៉េមី ប្រធានគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CHRC) បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូជាន់ខ្ពស់ចូលរួមក្នុងសម័យប្រជុំលើកទី៦១ នៃក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ ចាប់ពីថ្ងៃទី២ ដល់ថ្ងៃទី៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីលើកឡើងពីក្តីបារម្ភដែលកំពុងកើនឡើងពាក់ព័ន្ធនឹងភាពតានតឹងទ្វេភាគី និងការរំលោភបំពាននានា។
យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ផ្លូវការដែលចេញផ្សាយដោយគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជានៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា បេសកកម្មនេះរួមមានសកម្មភាពការទូតយ៉ាងមមាញឹក។ លោក គេអូ រ៉េមី បានចូលរួមក្នុងជំនួបទ្វេភាគីចំនួន ២៩ លើក ជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធអន្តរជាតិសំខាន់ៗ រួមមានថ្នាក់ដឹកនាំអង្គការសហប្រជាជាតិ តំណាងអង្គការអន្តរជាតិ ប្រទេសសមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្ស និងអ្នករាយការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។
ការចោទប្រកាន់ពីការប្រព្រឹត្តខុសធ្ងន់ធ្ងរ
ក្នុងអំឡុងពេលនៃកិច្ចពិភាក្សាទាំងនេះ គណៈប្រតិភូកម្ពុជាបានលើកឡើងនូវការចោទប្រកាន់ធ្ងន់ៗប្រឆាំងនឹងអាជ្ញាធរថៃ ដោយចាត់ទុកសកម្មភាពទាំងនោះថាជា “ការរំលោភបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើច្បាប់អន្តរជាតិ”។ បណ្តឹងតវ៉ាជាក់លាក់ដែលត្រូវបានបង្ហាញទៅកាន់សហគមន៍អន្តរជាតិ រួមមាន៖
• ការឈ្លានពានតាមព្រំដែន៖ ការបិទច្រកព្រំដែនដោយឯកតោភាគី និងការបន្តកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់។
• អំពើហិង្សាលើស្ត្រី៖ របាយការណ៍អំពីករណីអំពើហិង្សាផ្លូវភេទដែលប្រព្រឹត្តដោយបុគ្គលិកយោធាថៃ មកលើស្ត្រីខ្មែរ។
• ការបង្កើនសកម្មភាពយោធា៖ ការវាយប្រហារដោយមិនរើសមុខដោយប្រើអាវុធធុនធ្ងន់ និងការដាក់ពង្រាយរបងលួសបន្លា រួមទាំងទូកុងតឺន័រដើម្បីរារាំងការធ្វើដំណើរ។
• បញ្ហាអធិបតេយ្យភាព៖ ការប៉ុនប៉ងប្តូរឈ្មោះតំបន់ភូមិសាស្ត្រនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះ ដើម្បីពង្រឹងការគ្រប់គ្រងលើដីដែលកំពុងកាន់កាប់។
ការឆ្លើយតបជាអន្តរជាតិ និងជំហានបន្ទាប់
គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ថា តំណាងអន្តរជាតិដែលទទួលបានការរាយការណ៍ក្នុងសម័យប្រជុំទាំងនេះ បានសន្យាថានឹងរាយការណ៍ពីក្តីបារម្ភរបស់កម្ពុជាដោយផ្ទាល់ទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលរៀងៗខ្លួន។ លើសពីនេះ ភាគីជាច្រើនបានផ្តល់ដំបូន្មានជាយុទ្ធសាស្ត្រ និងចែករំលែក “បទពិសោធន៍ល្អៗ” ក្នុងគោលបំណងដោះស្រាយជម្លោះកម្ពុជា-ថៃ តាមរយៈច្រកផ្លូវការទូតដោយសន្តិវិធី។
បេសកកម្មនេះសបញ្ជាក់ឱ្យឃើញពីការផ្លាស់ប្តូរជំហររបស់កម្ពុជា ឆ្ពោះទៅរកការប្រើប្រាស់វេទិកាសិទ្ធិមនុស្សសកល ដើម្បីស្វែងរកការសម្របសម្រួល និងសម្ពាធអន្តរជាតិ ចំពោះជម្លោះដែនដី និងបញ្ហាមនុស្សធម៌ដែលបានអូសបន្លាយពេលយ៉ាងយូរជាមួយប្រទេសជិតខាង។
-
ធនាគារជាតិកម្ពុជាបង្ហាញពីស្ថិរភាពអត្រាប្តូរប្រាក់ និងអតិផរណាទាបក្នុងឆ្នាំ២០២៥
លោកស្រី ជា សិរី ទេសាភិបាលធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា (NBC) បានបញ្ជាក់ថា ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៥ នៅតែរក្សាបានភាពវិជ្ជមាន។ កម្ពុជាអាចរក្សាបាននូវស្ថិរភាពអត្រាប្តូរប្រាក់ និងកម្រិតអតិផរណាទាប ព្រមទាំងបានដាក់ចេញនូវវិធានការជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមធំៗមួយចំនួន។
ការលើកឡើងនេះត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងជំនួបពិភាក្សាជាមួយក្រុមការងារនៃមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) ដឹកនាំដោយលោក Kenichiro Kashiwase កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមីនា នៅទីស្នាក់ការធនាគារជាតិ។
ចំណុចសំខាន់ៗនៃស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ២០២៥៖
* ការឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាប្រឈម៖ ធនាគារជាតិបានដាក់ចេញវិធានការថ្មីៗដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសំខាន់ៗ រួមមាន៖ ផលប៉ះពាល់ពីភាពតានតឹងនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ, បញ្ហាបទល្មើសស៊ីប៊ែរ (Cyber Fraud) និងដំណើរការទូទាត់សងប្រាក់ក្នុងវិស័យធនាគារឱ្យស្របតាមច្បាប់ជាធរមាន។* អត្រាអតិផរណា៖ អតិផរណាក្នុងឆ្នាំ២០២៥ បានកើនឡើងដល់ ២,៥% (បន្ទាប់ពីធ្លាក់ចុះមកកម្រិតទាបបំផុត ០,៨% កាលពីឆ្នាំ២០២៤)។ ការកើនឡើងនេះបណ្តាលមកពីតម្លៃអាហារកើនឡើងនៅដើមឆ្នាំ ប៉ុន្តែត្រូវបានសម្រាលវិញដោយសារការធ្លាក់ចុះនៃតម្លៃប្រេងឆៅលើទីផ្សារពិភពលោក។
* ស្ថិរភាពប្រាក់រៀល៖ អត្រាប្តូរប្រាក់រៀលធៀបនឹងដុល្លារអាមេរិកមានស្ថិរភាព និងមានសន្ទុះឡើងថ្លៃបន្តិចបន្តួច ដោយអត្រាមធ្យមគឺ ៤,០១១ រៀលក្នុងមួយដុល្លារ (ធៀបនឹង ៤,០៧១ រៀលក្នុងឆ្នាំ២០២៤)។
កត្តាជំរុញឱ្យប្រាក់រៀលមានតម្លៃ៖
១. ការកើនឡើងនៃតម្រូវការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលក្នុងការចាយវាយប្រចាំថ្ងៃ។
២. កំណើនផលិតកម្មកសិកម្ម។
៣. ការរីកចម្រើននៃការទូទាត់តាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកជាប្រាក់រៀល។
“សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានៅតែបន្តរីកចម្រើន បើទោះបីជាមានបញ្ហាប្រឈមពីខាងក្រៅធ្វើឱ្យល្បឿនកំណើនយឺតជាងឆ្នាំមុនៗក៏ដោយ។ អតិផរណានៅតែស្ថិតក្នុងកម្រិតទាប និងអាចគ្រប់គ្រងបាន ខណៈដែលប្រាក់រៀលរក្សាបាននូវស្ថិរភាពរឹងមាំ” — របាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ ២០២៥ របស់ធនាគារជាតិជាចុងក្រោយ តំណាង IMF លោក Kashiwase បានបង្ហាញពីការគាំទ្រក្នុងការបន្តជួយអភិវឌ្ឍវិស័យធនាគារនៅកម្ពុជា តាមរយៈការផ្តល់ជំនួយបច្ចេកទេស អាហារូបករណ៍ និងកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាល ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពមន្ត្រីកម្ពុជាបន្ថែមទៀត។
