អាស៊ានបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់របស់ពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ ដោយកំពុងស្ថិតនៅលើផ្លូវឆ្ពោះទៅរកការក្លាយជា សេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេលំដាប់ទី ៤ របស់ពិភពលោកនៅឆ្នាំ ២០៣០។ តំបន់នេះត្រូវបានសម្គាល់ដោយការរីកចម្រើនយ៉ាងរហ័សនៃសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ភាពធន់នឹងការរំខាននៃពាណិជ្ជកម្មសកល និងការផ្តោតយុទ្ធសាស្ត្រលើឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យាកម្រិតខ្ពស់។

១. ក្បាលម៉ាស៊ីនកំណើន និងការដឹកនាំក្នុងតំបន់

• ប្រទេសឈានមុខ៖ វៀតណាម ឥណ្ឌូនេស៊ី ហ្វីលីពីន និងម៉ាឡេស៊ី កំពុងដឹកនាំការរីកចម្រើនរបស់ប្លុកនេះ។

• ឧត្តមភាពរបស់វៀតណាម៖ បច្ចុប្បន្នជាសេដ្ឋកិច្ចដែលរីកលូតលាស់លឿនបំផុតក្នុងតំបន់ ដោយសម្រេចបាននូវ កំណើន GDP ៧-៨% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥។ ជោគជ័យនេះរុញច្រានដោយការចំណាយប្រតិបត្តិការទាប ស្ថិរភាពនយោបាយ និងកម្លាំងពលកម្មវ័យក្មេងចំនួន ១០៦ លាននាក់។

• ការទាក់ទាញវិនិយោគ (FDI)៖ តំបន់នេះនៅតែបន្តទាក់ទាញការវិនិយោគយ៉ាងច្រើន ដោយគ្រាន់តែវៀតណាមតែម្នាក់ឯងទទួលបាន FDI ចំនួន ៣៨ ពាន់លានដុល្លារ (ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤) ដែលផ្តោតលើបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) និងការផលិតបច្ចេកវិទ្យាកម្រិតខ្ពស់។

២. បដិវត្តន៍ឌីជីថល

• កំណើនទីផ្សារ៖ ទីផ្សារឌីជីថលបានឈានដល់ជាង ៣០០ ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ (កើនឡើង ១៥% ធៀបនឹងឆ្នាំមុន) ដោយសារការប្រើប្រាស់ AI, សេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថល និងការលក់ទំនិញតាមវីដេអូ (Video Commerce)។

• ជោគជ័យក្នុងវិស័យធនាគារ៖ ធនាគារឌីជីថល Superbank របស់ឥណ្ឌូនេស៊ី (គាំទ្រដោយ Grab និង Singtel) គឺជាគំរូនៃការពង្រីកខ្លួនយ៉ាងរហ័ស ដោយទទួលបានអ្នកប្រើប្រាស់ ៥ លាននាក់ និងរកប្រាក់ចំណេញបានក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ ៩ ខែប៉ុណ្ណោះ។

• ក្របខ័ណ្ឌ DEFA៖ ប្រទេសថៃកំពុងជំរុញ កិច្ចព្រមព្រៀងក្របខ័ណ្ឌសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលអាស៊ាន (DEFA) ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មឌីជីថលក្នុងតំបន់ដំបូងគេបង្អស់លើលោក ដើម្បីសម្របសម្រួលការគ្រប់គ្រងទិន្នន័យឆ្លងដែន និងកាត់បន្ថយគម្លាតចំណូល។

៣. ភាពធន់នៃពាណិជ្ជកម្ម និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ

• មជ្ឈមណ្ឌលយុទ្ធសាស្ត្រ៖ ស្ថិតនៅចន្លោះមហាសមុទ្រឥណ្ឌា និងប៉ាស៊ីហ្វិក អាស៊ាននៅតែជាស្ពានដ៏សំខាន់តភ្ជាប់ទៅកាន់ទីផ្សារអាមេរិក និងមជ្ឈិមបូព៌ា។

• ការទប់ទល់នឹងសម្ពាធសកល៖ ទោះបីជាមានការដំឡើងពន្ធពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងការហូរចូលទំនិញថោកៗពីចិនក៏ដោយ ក៏អ្នកនាំចេញអាស៊ាននៅតែរក្សាកំណើនបានតាមរយៈគោលនយោបាយទីផ្សារសេរី និងការបត់បែនបានរហ័ស។

• តុល្យភាពអំណាច៖ ខណៈប្រទេសមួយចំនួនស្វែងរកកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយអាមេរិក ប្រទេសចិននៅតែបន្តអំពាវនាវឱ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីស៊ីជម្រៅ ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើក្របខ័ណ្ឌ “ផ្អែកលើច្បាប់” ដើម្បីប្រឆាំងនឹងនិន្នាការគាំពារនិយមក្នុងពិភពលោក។

៤. ហានិភ័យអាកាសធាតុ និងនិរន្តរភាព

• ភាពងាយរងគ្រោះ៖ ការកើនឡើងនៃគ្រោះទឹកជំនន់ និងព្យុះទីហ្វុង បង្កជាការគំរាមកំហែងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច។

• អនុសាសន៍គោលនយោបាយ៖ OECD សង្កត់ធ្ងន់លើតម្រូវការសម្រាប់ ហិរញ្ញប្បទានហានិភ័យអាកាសធាតុ និងយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រងឱ្យបានទូលំទូលាយ ដើម្បីការពារសហគមន៍ និងធានាបាននូវការស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញឱ្យបានឆាប់រហ័សក្រោយគ្រោះមហន្តរាយ។