-
កម្ពុជាពន្លឿនការសាងសង់រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេង និងឃ្លាំងស្តុក ដើម្បីធានាសន្តិសុខថាមពលត្រឹមឆ្នាំ២០២៩ ក្នុងបរិបទវិបត្តិសមុទ្រ Hormuz
ភ្នំពេញ – ខណៈដែលស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៅមជ្ឈិមបូព៌ាកាន់តែឡើងកម្ដៅ ជាពិសេសការរឹតបន្តឹងការធ្វើដំណើរតាមច្រកសមុទ្រ Hormuz ដោយសារជម្លោះរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបាននិងកំពុងដាក់ចេញនូវយុទ្ធសាស្ត្រពន្លឿនការអភិវឌ្ឍវិស័យប្រេងកាតក្នុងស្រុកឱ្យបានរួចរាល់នៅត្រឹមឆ្នាំ២០២៩។
ការឆ្លើយតបទៅនឹងវិបត្តិថាមពលសកល
ការបិទខ្ទប់ ឬរឹតបន្តឹងនៅច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលជាសរសៃឈាមដង្ហើមប្រេងដ៏សំខាន់របស់ពិភពលោក បានធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងមានភាពមិនប្រាកដប្រជា។ សម្រាប់កម្ពុជា ដែលជាប្រទេសពឹងផ្អែកស្ទើរតែទាំងស្រុងលើការនាំចូលប្រេងសម្រេចពីក្រៅប្រទេស ការមាន រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេង និង កន្លែងស្តុកប្រេងឆៅ ផ្ទាល់ខ្លួន គឺជាអាទិភាពខ្ពស់បំផុតដើម្បី៖
• កាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើការនាំចូល៖ កាត់បន្ថយសម្ពាធពីការឡើងថ្លៃដឹកជញ្ជូន និងតម្លៃប្រេងឆៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ។
• ធានាសន្តិសុខថាមពល៖ បង្កើតទុនបម្រុងប្រេងយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងគ្រាមានអាសន្ន ឬវិបត្តិសង្គ្រាម។
• ស្ថិរភាពតម្លៃសម្រាប់ SME៖ ជួយឱ្យអាជីវកម្មខ្នាតតូច និងមធ្យមនៅក្នុងស្រុក អាចព្យាករណ៍ថ្លៃដើមផលិតកម្មបានច្បាស់លាស់ជាងមុន។
ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រឆ្នាំ២០២៩
តាមប្រភពពីមន្ត្រីជំនាញ និងអ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ច ការដៅដៅឆ្នាំ២០២៩ គឺជាពេលវេលាដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការសម្រេចឱ្យបាននូវ៖
1. ការស្តារឡើងវិញនូវរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេង៖ ការជំរុញការវិនិយោគលើរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងដែលមានស្រាប់ និងការបង្កើតថ្មីដែលខកខានកន្លងមក។
2. ការពង្រីកសមត្ថភាពស្តុក៖ ការកសាងដេប៉ូស្តុកប្រេងខ្នាតធំនៅតាមតំបន់ឆ្នេរ ដើម្បីអាចទិញប្រេងឆៅមកទុកក្នុងបរិមាណច្រើននៅពេលតម្លៃចុះថោក។
3. ការរុករកប្រេងក្នុងប្លុកបាតសមុទ្រ៖ ការបន្តកិច្ចពិភាក្សា និងកិច្ចសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិ ដើម្បីទាញយកធនធានប្រេងដែលមានក្នុងដែនសមុទ្រកម្ពុជា។
មតិអ្នកជំនាញ៖ “ក្នុងស្ថានភាពដែលច្រកសមុទ្រ Hormuz ត្រូវបានរឹតបន្តឹង កម្ពុជាមិនអាចអង្គុយរង់ចាំសំណាងបានទេ។ ការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រេងកាតនៅពេលនេះ គឺជាខែលការពារសេដ្ឋកិច្ចជាតិពីការរង្គោះរង្គើនៃសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។”
សម្រាប់សហគ្រាសខ្នាតតូច និងមធ្យម (SME) ភាពជោគជ័យនៃគម្រោងឆ្នាំ២០២៩ នឹងក្លាយជាដំណឹងល្អបំផុត។ នៅពេលកម្ពុជាអាចចម្រាញ់ប្រេងបានដោយខ្លួនឯង ថ្លៃអគ្គិសនី និងថ្លៃដឹកជញ្ជូននឹងមានស្ថិរភាព ដែលជាកត្តាជំរុញឱ្យផលិតផលខ្មែរមានសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងខ្ពស់នៅលើទីផ្សារតំបន់។
SME ASIA នឹងបន្តតាមដានព័ត៌មាននេះយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ដើម្បីផ្តល់បច្ចុប្បន្នភាពដល់ម្ចាស់អាជីវកម្មទាំងអស់។
-
បច្ចុប្បន្នភាពសង្គ្រាមថ្ងៃទី៤៖ ការផ្លាស់ប្តូរហេតុផលនៃវាយប្រហារ និងស្ថានភាពចុងក្រោយ
គិតត្រឹមថ្ងៃទី៤ នៃប្រតិបត្តិការយោធារួមគ្នា ប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំ និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានផ្តល់ហេតុផលផ្សេងៗគ្នាក្នុងការបើកការវាយប្រហារលើអ៊ីរ៉ង់ ខណៈដែលស្ថានភាពនៅលើសមរភូមិកាន់តែរីកធំឡើងដល់បណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ឈូងសមុទ្រ។
១. ការផ្លាស់ប្តូរហេតុផលនៃការធ្វើសង្គ្រាម (Shifting Justifications)
រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ បានផ្ដល់ការពន្យល់ខុសៗគ្នាចំពោះការសម្រេចចិត្តវាយប្រហារ៖
-
ការទប់ស្កាត់ការវាយប្រហារមុន (Pre-emptive Strike): រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលោក Marco Rubio បានលើកឡើងថា សហរដ្ឋអាមេរិកដឹងថាអ៊ីស្រាអែលនឹងវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ ដូច្នេះអាមេរិកត្រូវធ្វើសកម្មភាពមុន ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យដល់កងទ័ពខ្លួនពីការសងសឹករបស់អ៊ីរ៉ង់។
-
ការគំរាមកំហែងមីស៊ីល៖ លោក ត្រាំ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា អ៊ីរ៉ង់ជិតមានលទ្ធភាពប្រើប្រាស់មីស៊ីលបាលីស្ទិកដែលអាចបាញ់ដល់ដីគោកសហរដ្ឋអាមេរិក។
-
ការការពារខ្លួន៖ លោក ត្រាំ ក៏បានអះអាងដែរថា “អ៊ីរ៉ង់គ្រោងនឹងវាយប្រហារយើងមុន” ហើយលោកមិនចង់ឱ្យរឿងនោះកើតឡើងឡើយ ទើបសម្រេចចិត្ត “កាត់ដៃ” អ៊ីរ៉ង់មុនតែម្តង។
២. ស្ថានភាពនៅលើសមរភូមិ និងការបាត់បង់ជីវិត
-
មេដឹកនាំកំពូលត្រូវបានសម្លាប់៖ អ្នកនាំពាក្យសេតវិមានបានបញ្ជាក់ថា មេដឹកនាំរបបអ៊ីរ៉ង់ជាន់ខ្ពស់ចំនួន ៤៩ រូប រួមទាំងមេដឹកនាំកំពូល Ali Khamenei ផងដែរ ត្រូវបានសម្លាប់ក្នុងការវាយប្រហារ។
-
ការខូចខាតជនស៊ីវិល៖ មានរបាយការណ៍ដ៏រន្ធត់មួយអំពីការវាយប្រហារចំសាលាបឋមសិក្សាកុមារីនៅភាគខាងត្បូងអ៊ីរ៉ង់ ដែលបណ្តាលឱ្យមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ១៦៨ នាក់ ស្លាប់។
-
ចំនួនអ្នកស្លាប់សរុប៖ ក្រុមសិទ្ធិមនុស្ស Hengaw បានប៉ាន់ប្រមាណថា ចំនួនអ្នកស្លាប់សរុបបានកើនឡើងដល់ជាង ១,៥០០ នាក់ (ក្នុងនោះមានជនស៊ីវិល ២០០ នាក់ និងកងកម្លាំងអ៊ីរ៉ង់ ១,៣០០ នាក់)។
៣. ការវាយបក និងផលប៉ះពាល់តំបន់
-
ការសងសឹករបស់អ៊ីរ៉ង់៖ អ៊ីរ៉ង់បានបាញ់មីស៊ីល និងដ្រូនរាប់រយគ្រឿងសំដៅទៅអ៊ីស្រាអែល និងមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកក្នុងតំបន់។ ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំនៅទីក្រុងរីយ៉ាដ ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ក៏ត្រូវបានដ្រូនវាយប្រហារបណ្តាលឱ្យមានអគ្គិភ័យកើតឡើងផងដែរ។
-
ច្រកសមុទ្រ Hormuz: អ៊ីរ៉ង់បានបញ្ឈប់ការនាំចេញប្រេង និងហ្គាសភាគច្រើនតាមច្រកសមុទ្រនេះ ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងពិភពលោកចាប់ផ្តើមឡើងថ្លៃ។
-
ការរីកសាយភាយសង្គ្រាម៖ អ៊ីស្រាអែលបានបើកការវាយប្រហារបន្ថែមទៀតនៅក្នុងទីក្រុងបេរូត (លីបង់) ដើម្បីកម្ចាត់ក្រុមហេសប៊ូឡា ដែលគាំទ្រដោយអ៊ីរ៉ង់។
៤. ប្រតិកម្មអន្តរជាតិ
-
ភាពតានតឹងជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្ត៖ លោក ត្រាំ បានសម្តែងការមិនពេញចិត្តចំពោះនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស Keir Starmer ដែលមិនបានចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការយោធានេះ។ លោកក៏បានព្រមានកាត់ផ្តាច់ការជួញដូរជាមួយអេស្ប៉ាញ បន្ទាប់ពីប្រទេសនេះបដិសេធមិនឱ្យអាមេរិកប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានទ័ព។
-
ការរិះគន់ក្នុងស្រុក៖ សមាជិកសភាបក្សប្រជាធិបតេយ្យបានហៅសង្គ្រាមនេះថាជា “សង្គ្រាមខុសច្បាប់” ដែលមិនមានការអនុញ្ញាតពីសភា និងមិនមានគោលដៅច្បាស់លាស់។
-
